Ấn cho dẹt, lăn cho dài, cắt làm đôi, rồi ép lại thành một. Con làm gì với cục đất nặn thì nó vẫn là chừng ấy đất.
Chính điều đó làm đất nặn hữu ích đến vậy. Con tự tay đổi một hình, so nó với hình khác rồi sửa lại, và trong lúc ấy con đang học về hình dạng, kích cỡ và các phần của một tổng thể.
Cần chuẩn bị gì
- Đất nặn, hoặc bột nặn làm từ hai cốc bột mì, một cốc muối và khoảng một cốc nước.
- Một tấm bảng hoặc một chiếc khay để nặn.
- Một con dao nhựa và một cây bút chì để lăn.
Đất nặn và bột nặn không phải để ăn, nên chỉ chơi với trẻ đã không còn cho đồ vào miệng.
Nặn theo mẫu
Bạn nặn một thứ nhỏ. Con nặn một thứ y như vậy ở bên cạnh: cùng hình dạng và cùng cỡ.
| Mức | Mẫu | So sánh điều gì |
|---|---|---|
| 1 | Một viên tròn, một con rắn, một chiếc bánh dẹt | Hình dạng có giống không? |
| 2 | Con rắn dài bằng cây bút chì | Chiều dài có bằng nhau không? |
| 3 | Hai phần gắn lại: người tuyết, cây nấm | Phần nào to hơn, và chúng nối với nhau ở đâu? |
| 4 | Khối lập phương, khối trụ, khối nón | Mỗi khối có mấy mặt phẳng? |
| 5 | Mẫu chỉ cho xem mười giây rồi che lại | Hình dạng và kích cỡ theo trí nhớ |
Luôn kiểm tra bằng cách đặt hai thứ cạnh nhau. Hãy hỏi "Giống ở đâu? Khác ở đâu?" trước khi sửa bất cứ thứ gì.
Vẫn chừng ấy đất, khác hình
Nặn hai viên tròn và chỉnh cho tới khi con đồng ý rằng chúng to bằng nhau. Giờ lăn một viên thành con rắn dài rồi hỏi: "Viên tròn nhiều đất hơn, con rắn nhiều đất hơn, hay hai bên bằng nhau?"
Trẻ nhỏ thường nói con rắn nhiều hơn vì nó dài hơn. Đừng sửa lời con. Hãy vo con rắn lại thành viên tròn, đặt cạnh viên kia và hỏi lại. Không có gì được thêm vào, không có gì bị lấy đi, và trẻ sẽ tự nhận ra sau vài lần tận mắt thấy.
Chia phần
Một nửa. Lăn một con rắn và cắt ở giữa. Đặt hai đoạn cạnh nhau. Chúng có dài bằng nhau không? Nếu không, ép lại và thử lần nữa.
Một phần tư. Cắt đôi mỗi nửa. Rồi ghép cả bốn đoạn lại: bốn phần tư lại thành cả con rắn.
Ba phần công bằng. "Chia cục đất này cho ba món đồ chơi sao cho không ai được nhiều hơn." Việc này khó hơn chia đôi nhiều. Vo mỗi phần thành một viên tròn thì dễ so sánh hơn.
Mười hai viên nhỏ. Vo mười hai viên nhỏ rồi chia ra các đĩa.
| Số đĩa | Số viên mỗi đĩa | Còn thừa |
|---|---|---|
| 2 | 6 | 0 |
| 3 | 4 | 0 |
| 4 | 3 | 0 |
| 5 | 2 | 2 |
Dòng cuối là dòng đáng để trò chuyện. Có thể làm gì với hai viên còn thừa?
| Tuổi ước chừng | Nên thử gì |
|---|---|
| 4–5 | Viên tròn, con rắn và bánh dẹt; nặn theo một mẫu đơn giản; cắt con rắn làm hai |
| 6–7 | Mẫu có hai hoặc ba phần; một nửa và một phần tư; chia mười hai viên cho hai, ba và bốn đĩa |
| 8–9 | Các khối và đếm số mặt phẳng; ba phần công bằng; câu hỏi về viên tròn và con rắn |
| Từ 10 | Nặn lại mẫu theo trí nhớ; nặn theo một bản vẽ; chia mà còn thừa và quyết định làm gì với phần thừa |
Mốc tuổi chỉ là ước chừng, mỗi trẻ một khác.
Trong Dologi, chủ đề Không gian có dạng bài "Ghép khối": con chọn tất cả các khối ghép lại thành một hình cho trước, không thừa ô nào. Cũng là ý các phần hợp lại thành một tổng thể.
Tóm lại
- Đất nặn đổi hình mà không đổi lượng, nên rất hợp để so sánh hình dạng và kích cỡ.
- Nặn theo mẫu rồi đặt cạnh nhau để kiểm tra rèn cách nhìn cẩn thận.
- Lăn viên tròn thành con rắn rồi vo lại cho thấy lượng đất không đổi.
- Cắt và chia đất nặn cho con cảm nhận đầu tiên về một nửa, một phần tư và phần còn thừa.