"แดงสอง ฟ้าสอง เหลืองสอง เขียวสอง… แล้วก็ม่วงอยู่เม็ดเดียว!"
ก่อนจะทิ้งลงถังรีไซเคิล กล่องใส่ไข่เปล่ายังมีชีวิตที่สองเป็นของเล่นคณิตศาสตร์ได้ ช่องของมันเป็นถาดแยกกลุ่ม เป็นกระดานนับ และพอปิดฝาก็เป็นของเขย่าได้ กล่องกระดาษหกช่อง สิบช่อง หรือสิบสองช่องก็ใช้ได้ทั้งนั้น และเกมด้านล่างต้องการแค่ของชิ้นเล็กไม่กี่อย่าง เช่น กระดุม ปอมปอม ลูกปัด มักกะโรนีแห้ง หรือก้อนกรวด
เลือกของให้เหมาะกับวัย ของชิ้นเล็กอาจติดคอทารกและเด็กเล็กได้ กับเด็กเล็กให้ใช้ของชิ้นใหญ่ เช่น ปอมปอมหรือมักกะโรนีขนาดใหญ่ และอยู่ใกล้ ๆ เสมอ
แยกสมบัติ
ให้ลูกถือของปนกันหนึ่งกำมือกับกล่องใส่ไข่เปล่าหนึ่งใบ
- ช่องละหนึ่งสี กระดุมแดงทั้งหมดอยู่ตรงนี้ สีฟ้าอยู่ตรงนั้น
- ช่องละหนึ่งชนิด กระดุม มักกะโรนี ลูกปัด
- ให้ลูกคิดกติกาเอง แล้วผลัดกันทายกติกาของอีกฝ่าย "ทำไมหนูใส่พวกนี้ไว้ด้วยกัน"
แยกเสร็จแล้วถามว่า "ช่องไหนมีมากที่สุด ช่องไหนน้อยที่สุด" แล้วนับเพื่อตรวจดู
จำนวนที่ใช่ในแต่ละช่อง
เขียนตัวเลขหรือวาดจุดที่ก้นแต่ละช่อง 1, 2, 3 ไปจนถึง 10 หรือ 12 ลูกใส่ของตามจำนวนนั้นลงในแต่ละช่อง
- เด็กเล็กเริ่มจากจุด ตัวเลขค่อยตามมาทีหลัง
- ตรวจด้วยกันโดยเทของออกจากแต่ละช่องแล้วนับ
- ลองเปลี่ยน ใส่หมายเลขช่องแบบสลับที่ เพื่อไม่ให้การนับเป็นไปตามรูปแบบเดิม
เขย่าแล้วนับ
เกมนี้เหมือนลูกเต๋าทำเอง ใส่หมายเลขช่อง 1 ถึง 6 (หรือมากกว่า) ใส่ปอมปอมหนึ่งลูก ปิดฝาแล้วเขย่า เปิดดู ปอมปอมตกอยู่ช่องหมายเลขอะไร
- นับลูกปัดตามจำนวนนั้น หรือเดินตามจำนวนนั้นในเกมกระดาน
- ถ้ามีปอมปอมสองลูก ให้บวกสองตัวเลขเข้าด้วยกัน
- จดผลด้วยขีดนับ เขย่าครบยี่สิบครั้งแล้ว เลขไหนออกบ่อยที่สุด
จับคู่ เลขคู่และเลขคี่
กล่องสิบสองช่องมีสองแถว แถวละหก เหมาะกับการจับคู่มาก
- ใส่ของทีละคู่ แถวละหนึ่งชิ้น วางคู่กัน
- ถ้ามี 8 ชิ้น ทุกชิ้นมีคู่ ถ้ามี 7 ชิ้น จะเหลือหนึ่งชิ้นอยู่ลำพัง
- จำนวนที่จับคู่ได้หมดคือเลขคู่ จำนวนที่เหลือหนึ่งคือเลขคี่ เด็กมองเห็นได้ก่อนจะอธิบายเป็นคำพูดได้
- ใส่ทั้งสองแถวให้เท่ากันเพื่อดูจำนวนสองเท่า 3 กับ 3, 5 กับ 5, 6 กับ 6
เติมให้ครบสิบ
กล่องสิบช่องใช้เหมือนกรอบสิบช่อง สองแถว แถวละห้า
- ใส่ของ 7 ชิ้น ช่องว่างเหลือกี่ช่อง นั่นคือจำนวนที่ขาดอีกจะครบ 10
- เติมแถวแรกห้าช่องให้เต็มก่อน แล้วค่อยแถวถัดไป เด็กจะเริ่มเห็น 7 เป็น "5 กับ 2"
| อายุโดยประมาณ | ลองทำอะไร |
|---|---|
| 3–4 ขวบ | แยกของชิ้นใหญ่ตามสี ช่องละหนึ่งชิ้น นับถึงหก (มีผู้ใหญ่อยู่ใกล้) |
| 5–6 ขวบ | ใส่ของให้ครบตามจุดในแต่ละช่อง เขย่าแล้วนับด้วยปอมปอมหนึ่งลูก เติมให้ครบสิบ |
| 7–8 ขวบ | ตัวเลขแทนจุด เขย่าแล้วนับด้วยปอมปอมสองลูก จับคู่ เลขคู่เลขคี่ |
| 9 ขวบขึ้นไป | จดผลเขย่ายี่สิบครั้ง จำนวนสองเท่าถึงหกกับหก คิดเกมกล่องใส่ไข่แบบใหม่ |
อายุเป็นเพียงแนวทางคร่าว ๆ เด็กแต่ละคนไม่เหมือนกัน
ใน Dologi หมวดคณิตศาสตร์มีปริศนาอย่าง "นับแล้วตอบ" ที่ให้ลูกนับสิ่งของในภาพแล้วตอบว่ามีกี่ชิ้น เป็นการนับอย่างตั้งใจแบบเดียวกับตอนเทของออกจากแต่ละช่องมานับ
สรุป
- กล่องใส่ไข่เปล่าเป็นทั้งถาดแยกกลุ่ม กระดานนับ และของเขย่าในตัวเดียว
- แยกตามสีหรือชนิด และใส่ของให้ครบจำนวนในแต่ละช่องที่มีหมายเลข
- เขย่าแล้วนับเหมือนลูกเต๋าทำเองไว้นับและบวก
- สองแถวแถวละหกช่วยให้เห็นการจับคู่ เลขคู่เลขคี่ และจำนวนสองเท่า ส่วนสิบช่องช่วยให้เห็นว่าขาดอีกเท่าไรจะครบสิบ
อ่านเพิ่มเติม: คณิตศาสตร์กับเมล็ดถั่ว: แยกกลุ่ม นับเป็นกลุ่ม และแบ่งเท่า ๆ กัน
