"Tìm năm thứ màu đỏ. Bắt đầu!" Không trò nào bày ra nhanh hơn thế. Không phải làm gì trước, không phải dọn gì trước, và phòng nào cũng chơi được.
Trong lúc chạy quanh nhà, trẻ đang luyện một điều có ích. Con giữ một luật trong đầu, đưa mắt khắp căn phòng đầy thứ gây xao nhãng và bỏ qua mọi thứ không khớp. Rồi khi đồ tìm được đã nằm thành một đống, có rất nhiều thứ để đếm và để xếp.
Trò chơi cơ bản
- Hẹn giờ hai phút. Đồng hồ cát là hợp nhất, vì trẻ nhìn thấy thời gian đang cạn dần.
- Xướng luật: "Một thứ màu đỏ!"
- Người chơi mang những thứ tìm được về một tấm thảm hoặc một chiếc bàn.
- Hết giờ, cả nhà cùng xem các thứ tìm được.
Ba luật trong nhà giữ cho trò chơi an toàn: chỉ lấy thứ cầm được dễ dàng, không lấy đồ dễ vỡ hay sắc nhọn, và cuối cùng mọi thứ trở về đúng chỗ.
Bước kiểm tra cuối chính là lúc phải suy nghĩ. "Cái này màu đỏ hay màu cam? Chiếc cốc này đỏ có chấm trắng thì có tính không?" Đừng quyết định thay con. Hãy cùng nhau thống nhất một luật, chẳng hạn "phần lớn là màu đỏ thì tính".
Làm gì với đống đồ
- Đếm. Mỗi người tìm được bao nhiêu thứ? Ai nhiều hơn, và nhiều hơn bao nhiêu?
- Xếp hàng. Xếp các thứ theo thứ tự từ nhỏ nhất đến lớn nhất.
- Phân loại. Đồ chơi ở đây, quần áo ở kia, đồ bếp ở đằng kia. Hoặc xếp từ đỏ nhạt đến đỏ đậm.
- Kẻ vạch đếm. Mỗi màu chơi một lượt và mỗi thứ tìm được thì kẻ một vạch. Màu nào có nhiều nhất trong nhà mình?
Đổi luật
| Luật | Ví dụ | Khó hơn ở đâu |
|---|---|---|
| Một màu | Một thứ màu đỏ | Giữ một đặc điểm trong đầu |
| Một hình | Một thứ hình tròn | Nhìn ra hình học trong đồ vật thật |
| Hai đặc điểm | Một thứ vừa đỏ vừa tròn | Hai đặc điểm cùng lúc |
| Một con số | Một thứ có bốn chân, những thứ đi theo đôi | Vừa tìm vừa đếm |
| "Không" | Một thứ không đỏ và không xanh | Loại trừ |
| Một chất liệu | Một thứ bằng gỗ, một thứ mềm | Đặc điểm cảm nhận bằng tay nhiều hơn bằng mắt |
Đi xuống bảng này từ từ. Luật có hai đặc điểm là một bước lên thật sự so với một màu.
Các kiểu chơi nhẹ nhàng
Trò này không nhất thiết phải là một cuộc đua.
- Chỉ dùng mắt. Mọi người ngồi yên trên ghế và kể tên những thứ màu đỏ mình nhìn thấy. Không chạm, không di chuyển.
- Nhìn rồi nhớ. Nhìn quanh trong ba mươi giây, nhắm mắt lại và kể những thứ màu đỏ đã để ý thấy.
- Cả nhà một đội. Cả nhà cùng làm: mình có tìm được hai mươi thứ màu xanh trước khi hết giờ không?
Khi các con khác tuổi nhau, cho mỗi con một luật riêng. Con nhỏ tìm "một thứ màu đỏ", con lớn tìm "một thứ màu đỏ và nhỏ hơn bàn tay".
| Tuổi ước chừng | Nên thử gì |
|---|---|
| 4–5 | Một màu và ba đến năm thứ; không hẹn giờ, hoặc hẹn thật thoải mái |
| 6–7 | Có hẹn giờ; đếm và so sánh các đống đồ; các lượt tìm theo hình |
| 8–9 | Hai đặc điểm và luật có chữ "không"; kẻ vạch đếm xem màu nào nhiều nhất |
| Từ 10 | Nghĩ ra luật cho người khác; ước lượng trong phòng có bao nhiêu thứ màu đỏ rồi kiểm tra |
Mốc tuổi chỉ là ước chừng, mỗi trẻ một khác.
Trong Dologi, các câu đố "Chia nhóm" ở chủ đề Tư duy cho con xếp các thứ vào cùng nhóm theo điểm chung của chúng. Trò tìm đồ theo màu cũng là ý đó, với cả căn nhà làm bàn chơi.
Tóm lại
- Một chiếc đồng hồ hẹn giờ và một luật, như "một thứ màu đỏ", là đủ cả trò chơi.
- Cùng kiểm tra các thứ tìm được và phân xử những thứ còn ngờ là phút đáng giá nhất.
- Đống đồ có thể đem đếm, xếp theo cỡ, phân loại và kẻ vạch thống kê.
- Luật mới, từ hình dạng đến hai đặc điểm rồi đến "không", giữ cho cuộc tìm kiếm luôn có thử thách.