Vẽ một hình tam giác lớn. Nối điểm chính giữa của ba cạnh với nhau. Rồi hỏi: "Con thấy có bao nhiêu hình tam giác?"
Phần lớn trẻ trả lời bốn, và phần lớn người lớn cũng vậy. Nhìn lại nhé: hình tam giác lớn bao bên ngoài cũng là một tam giác. Đáp án là năm. Câu đố đếm hình trông thì dễ mà gần như ai cũng vấp, chính vì thế trẻ rất thích. Chúng còn dạy hai ý có ích: một hình có thể ghép từ các hình nhỏ hơn, và muốn đếm đúng thì phải đếm có hệ thống.
Vì sao đáp án đầu tiên hay bị thiếu
Mắt ta nhìn ngay vào các mảnh nhỏ nhất. Những hình lớn hơn, ghép từ vài mảnh, nằm ngay trước mắt mà vẫn bị bỏ qua.
Vì thế câu hỏi đầu tiên nên dạy con là: "Ở đây có hình nào ghép từ nhiều hơn một mảnh không?" Khi đã tìm ra hình tam giác lớn ẩn quanh bốn tam giác nhỏ, con sẽ đi tìm hình ẩn ở khắp nơi.
Cách làm: đếm theo cỡ
- Đếm các hình gồm một mảnh.
- Đếm các hình ghép từ hai mảnh liền nhau.
- Làm tiếp với ba mảnh, bốn mảnh, cho tới cả hình.
- Cộng các số lại.
Lấy ba ô vẽ liền nhau thành một hàng. Có bao nhiêu hình chữ nhật?
| Ghép từ | Có mấy hình |
|---|---|
| 1 ô | 3 |
| 2 ô liền nhau | 2 |
| 3 ô | 1 |
| Tất cả | 6 |
Vài công cụ giúp việc đếm dễ hơn:
- Tô màu từng hình nhỏ ngay khi đếm xong, như hai tam giác đã tô trên bìa bài.
- Dùng ngón tay đồ theo các hình lớn trước khi đếm chúng.
- Gạch một vạch cho mỗi hình tìm được, để không ai phải nhớ con số trong đầu.
Năm câu đố tự vẽ
Chỉ cần giấy và bút chì. Đáp án ở phía dưới.
- Hai ô liền nhau. Có bao nhiêu hình chữ nhật?
- Hình tam giác có trung điểm ba cạnh nối với nhau (hình trên bìa bài). Có bao nhiêu tam giác?
- Hình vuông chia thành bốn hình vuông nhỏ bằng một đường ngang và một đường dọc. Có bao nhiêu hình vuông?
- Hình tam giác có hai đường kẻ từ đỉnh trên xuống cạnh đáy, tạo thành ba lát. Có bao nhiêu tam giác?
- Hình vuông kẻ cả hai đường chéo. Có bao nhiêu tam giác?
Câu thêm cho trẻ lớn: hình vuông chia thành chín hình vuông nhỏ, ba nhân ba. Có bao nhiêu hình vuông?
Đáp án
- Câu 1: 3. Hai ô nhỏ và cả hình.
- Câu 2: 5. Bốn tam giác nhỏ và tam giác lớn.
- Câu 3: 5. Bốn hình vuông nhỏ và hình vuông lớn.
- Câu 4: 6. Ba lát đơn, hai hình ghép từ hai lát cạnh nhau, và cả tam giác.
- Câu 5: 8. Bốn tam giác nhỏ, và bốn tam giác lớn hơn, mỗi hình ghép từ hai tam giác nhỏ kề nhau.
- Câu thêm: 14. Chín hình vuông nhỏ, bốn hình vuông ghép từ bốn mảnh, và cả hình vuông.
Nếu đáp án của con khác, đừng nói ngay con số. Hãy hỏi: "Con chỉ cho mẹ những hình con đã đếm nhé." Thường thì con tự tìm ra hình còn thiếu.
Để con ra đề
Đổi vai: con vẽ một hình, bí mật đếm thật kỹ, rồi thách bố mẹ. Ra đề khó hơn giải đề, vì phải chắc đáp án của chính mình.
Một cách bắt đầu hay: lấy một hình đã đếm xong, kẻ thêm một đường, rồi hỏi "Giờ có thêm bao nhiêu hình nữa?"
| Tuổi ước chừng | Nên thử |
|---|---|
| 5–6 | Hai ba ô thành một hàng; tô màu từng hình đã đếm |
| 7–8 | Tam giác chia bốn và hình vuông bốn ô; đếm theo cỡ |
| 9–10 | Đường chéo; hình vuông ba nhân ba; gạch vạch đếm cho từng cỡ |
| Từ 11 | Tự ra đề; tìm quy luật ở hàng ô (1 ô có 1 hình, 2 ô có 3, 3 ô có 6, 4 ô có 10) |
Mốc tuổi chỉ là ước chừng, mỗi trẻ một khác.
Trong Dologi, câu đố "Đếm hình trong hình ghép" ở chủ đề Không gian đề nghị con đếm tất cả hình vuông hoặc tam giác trong một hình vẽ bằng các đoạn thẳng, kể cả những hình ghép từ vài mảnh nhỏ.
Tóm lại
- Trong câu đố đếm hình, các hình lớn ẩn giữa các hình nhỏ.
- Đếm theo cỡ: một mảnh, hai mảnh, ba mảnh, rồi cộng lại.
- Tô màu, đồ theo và gạch vạch đếm để không sót và không đếm trùng.
- Để con vẽ đề cho bố mẹ: ra đề là cách luyện tốt nhất.
Đọc thêm: Đếm đường đi trên lưới: thử thách cho trẻ thích toán