"Hai đỏ, hai xanh, hai vàng, hai xanh lá… còn một hạt tím đứng một mình!"
Trước khi bỏ vào thùng tái chế, chiếc hộp trứng rỗng có thể sống thêm một đời nữa làm đồ chơi toán. Các ô là khay phân loại, là bảng đếm, và khi đóng nắp lại thì thành đồ lắc. Hộp giấy sáu, mười hay mười hai ô đều được, và các trò dưới đây chỉ cần vài đồ nhỏ: cúc áo, quả bông nhỏ, hạt cườm, nui khô hay sỏi.
Chọn đồ vật hợp với tuổi của con. Đồ nhỏ có thể gây hóc cho em bé và trẻ mới biết đi, nên với trẻ nhỏ hãy dùng đồ to hơn như quả bông hay nui to, và ngồi gần con.
Phân loại đồ nhặt được
Đưa con một nắm đồ lẫn lộn và một chiếc hộp rỗng.
- Mỗi ô một màu: cúc đỏ hết vào đây, cúc xanh vào kia.
- Mỗi ô một loại: cúc áo, nui, hạt cườm.
- Để con tự nghĩ ra luật, rồi đoán luật của nhau: "Sao con để mấy cái này chung một ô?"
Phân loại xong, hỏi: "Ô nào nhiều nhất? Ô nào ít nhất?" rồi đếm để kiểm tra.
Đúng số đồ trong mỗi ô
Viết chữ số hoặc vẽ chấm dưới đáy mỗi ô: 1, 2, 3… đến 10 hay 12. Con bỏ đúng chừng ấy đồ vào từng ô.
- Với trẻ nhỏ bắt đầu bằng chấm; chữ số để sau.
- Cùng kiểm tra bằng cách đổ từng ô ra và đếm.
- Thay đổi: đánh số các ô lộn xộn để việc đếm không theo một khuôn.
Trò lắc hộp đếm số
Trò này như một con xúc xắc tự làm. Đánh số các ô từ 1 đến 6 (hoặc nhiều hơn), bỏ một quả bông vào, đóng nắp và lắc. Mở ra: quả bông rơi vào ô số mấy?
- Đếm ra đúng chừng ấy hạt cườm, hoặc đi chừng ấy bước trên bàn cờ.
- Với hai quả bông, cộng hai số lại.
- Ghi lại kết quả bằng gạch đếm. Sau hai mươi lần lắc, số nào ra nhiều nhất?
Xếp cặp, số chẵn và số lẻ
Hộp mười hai ô có hai hàng sáu ô, rất hợp để xếp cặp.
- Bỏ đồ vào từng đôi, mỗi hàng một cái, nằm cạnh nhau.
- Có 8 món thì món nào cũng có bạn. Có 7 món thì một món đứng một mình.
- Số mà món nào cũng có cặp là số chẵn; số còn thừa một món là số lẻ. Trẻ nhìn thấy điều đó trước khi biết định nghĩa.
- Bỏ đều hai hàng để thấy số gấp đôi: 3 và 3, 5 và 5, 6 và 6.
Gom cho đủ mười
Hộp mười ô giống khung mười ô: hai hàng, mỗi hàng năm ô.
- Bỏ vào 7 món. Còn mấy ô trống? Đó chính là số cần thêm để đủ 10.
- Bỏ đầy một hàng năm ô trước rồi mới sang hàng kia. Trẻ dần thấy 7 là "5 và 2".
| Tuổi ước chừng | Thử gì |
|---|---|
| 3–4 | Phân loại đồ to theo màu; mỗi ô một món; đếm đến sáu (có người lớn ngồi gần) |
| 5–6 | Đúng số chấm trong mỗi ô; lắc hộp với một quả bông; gom cho đủ mười |
| 7–8 | Chữ số thay cho chấm; lắc hộp với hai quả bông; xếp cặp, số chẵn số lẻ |
| 9 trở lên | Gạch đếm hai mươi lần lắc; gấp đôi đến sáu và sáu; tự nghĩ trò mới với hộp trứng |
Mốc tuổi chỉ là ước chừng, mỗi trẻ một khác.
Trong Dologi, chủ đề Toán học có những câu đố như "Đếm rồi trả lời", trong đó con đếm đồ vật trong hình rồi trả lời câu hỏi có bao nhiêu, cũng là kiểu đếm cẩn thận như khi đổ từng ô ra đếm.
Tóm lại
- Hộp trứng rỗng vừa là khay phân loại, vừa là bảng đếm, vừa là đồ lắc.
- Phân loại theo màu hay theo loại, và bỏ đúng số đồ vào từng ô có đánh số.
- Trò lắc hộp như một con xúc xắc tự làm để đếm và cộng.
- Hai hàng sáu ô cho thấy cặp, số chẵn số lẻ và số gấp đôi; mười ô cho thấy còn thiếu mấy để đủ mười.
Đọc thêm: Chơi với hạt đậu: phân loại, đếm theo nhóm và chia đều