Con đưa bài kiểm tra ra, mắt nhìn xuống. Điểm thấp hơn bố mẹ nghĩ. Lúc đó rất dễ buột miệng "sao lại thế này?" hay "học kiểu gì vậy?". Nhưng câu đầu tiên bố mẹ nói thường quyết định lần sau con có còn đưa bài ra không, hay sẽ giấu đi. Bài này gợi ý nên nói gì, theo thứ tự: giữ bình tĩnh, hỏi trước, xem lỗi cùng con, rồi đặt một kế hoạch nhỏ.
Mấy phút đầu: bình tĩnh, rồi hỏi con
Một điểm kém là một lần kiểm tra, không phải kết luận về con. Trước khi nói về bài:
- Cảm ơn con đã đưa bài hoặc đã kể. "Cảm ơn con đã cho bố mẹ xem." Con cần biết kể thật là việc đúng.
- Thở chậm vài hơi nếu thấy mình đang nóng. Có thể nói: "Bố mẹ xem kỹ đã, tối nay mình nói chuyện nhé."
- Nói chuyện riêng, không nhắc điểm của con trước mặt anh chị em hay họ hàng.
| Nên tránh | Có thể nói |
|---|---|
| "Sao lại được có từng này điểm?" | "Con thấy bài này thế nào?" |
| "Bạn ấy được bao nhiêu?" | "Câu nào con thấy khó nhất?" |
| "Học kiểu gì mà thế này?" | "Mình cùng xem lại bài nhé." |
| "Lần sau mà thế nữa thì…" | "Lần sau mình thử làm khác một việc nhỏ." |
Con thường biết nhiều hơn bố mẹ nghĩ về chuyện đã xảy ra, nên hỏi con trước khi trách:
- "Con nghĩ vì sao bài này chưa tốt?"
- "Lúc làm bài, có chuyện gì không? Có hết giờ không?"
- "Phần nào con thấy mình làm được?"
Nghe hết rồi mới nói. Nếu con buồn, nhận ra điều đó trước: "Con đang tiếc vì điểm thấp, bố mẹ hiểu." Một đứa trẻ đang buồn khó nghe được lời góp ý.
Xem lại bài cùng con
Ngồi cạnh con, đọc lại từng câu sai. Mục tiêu là tìm ra vì sao sai, không phải đếm có bao nhiêu câu sai.
| Kiểu lỗi | Dấu hiệu | Việc nên làm |
|---|---|---|
| Chưa hiểu bài | Sai nhiều câu cùng một dạng | Ôn lại phần đó, nhờ con giảng lại cho bố mẹ |
| Tính vội, chép nhầm | Biết cách làm nhưng sai ở bước cuối | Tập soát lại một lượt trước khi nộp |
| Đọc nhầm đề | Làm đúng một bài khác với bài đề hỏi | Gạch chân chữ quan trọng trong đề |
| Không kịp giờ | Bỏ trống những câu cuối | Làm câu chắc chắn trước, câu khó để sau |
| Lo lắng khi kiểm tra | Ở nhà làm được, lên lớp thì quên | Tập làm bài ngắn có hẹn giờ ở nhà cho quen |
Nếu thấy con hay sai đi sai lại một kiểu, đó là manh mối tốt: sửa một kiểu lỗi thường giúp được nhiều câu cùng lúc.
Một kế hoạch nhỏ cho lần sau
Sau khi xem bài, cùng con chọn một việc cụ thể để thử. Một việc nhỏ làm được tốt hơn năm lời hứa lớn.
- Cụ thể: "Mỗi tối làm ba bài cùng dạng với câu sai" thay vì "chăm học hơn".
- Ngắn: mười đến mười lăm phút mỗi lần là đủ.
- Con được chọn: đưa hai ba cách, để con chọn cách mình muốn thử.
- Hẹn xem lại: sau một tuần, hỏi con việc đó có giúp không, cần đổi gì.
Khi bài sau khá hơn, khen đúng việc con đã làm: "Con làm ba bài mỗi tối suốt một tuần, và câu dạng đó lần này con đúng hết." Nếu bài sau vẫn chưa khá, giữ kế hoạch thêm một thời gian hoặc thử cách khác.
Khi nào nên trao đổi với giáo viên
- Điểm thấp kéo dài nhiều bài liền, dù con đã cố.
- Con có vẻ rất sợ kiểm tra, hay than mệt, không muốn đi học vào ngày có bài.
- Bố mẹ không biết vì sao con sai, hoặc thấy con không hiểu đề.
Hỏi giáo viên con hay vướng ở đâu trên lớp và ở nhà nên giúp gì. Nếu điều lo lắng không chỉ nằm ở chuyện học, có thể hỏi thêm ý kiến chuyên gia.
Tóm lại
- Cảm ơn con đã đưa bài, giữ bình tĩnh, nói chuyện riêng.
- Hỏi con nghĩ gì trước khi nói điều mình nghĩ.
- Xem lại bài cùng con để tìm kiểu lỗi, không chỉ đếm câu sai.
- Chọn một việc nhỏ, cụ thể để thử cho lần sau, và hẹn xem lại sau một tuần.
Đọc thêm: Tìm quy luật trong lỗi sai: vì sao con hay sai cùng một kiểu