Con ngồi vào bàn học, bố mẹ ngồi cạnh thì con làm đều tay. Bố mẹ vừa đứng dậy đi nấu cơm, con đã buông bút, gọi "mẹ ơi câu này làm sao", hoặc ngồi nhìn ra cửa sổ. Nhiều phụ huynh của trẻ khoảng 6–10 tuổi gặp đúng cảnh này mỗi tối.
Muốn con tự học không có nghĩa là một hôm bố mẹ đứng dậy và để con một mình. Cách nhẹ nhàng hơn là rút dần, mỗi lần một bước nhỏ, để con có thời gian quen. Bài này đưa ra bốn bậc cụ thể và vài lời hẹn giúp các bậc đó đi trơn tru.
Vì sao con cần bố mẹ ngồi cạnh
Con muốn có bố mẹ bên cạnh khi học là chuyện bình thường, không phải lười hay hư. Thường có vài lý do đan vào nhau:
- Khó bắt đầu. Bắt tay vào một việc chưa thích là phần khó nhất. Có người lớn ngồi đó giúp con vượt qua mấy phút đầu.
- Sợ sai. Con muốn có người nhìn từng câu để chắc là mình đúng trước khi làm câu sau.
- Thói quen. Từ khi đi học, lúc nào làm bài cũng có người ngồi cạnh. Con chưa từng thử cách khác.
- Muốn được ở gần bố mẹ. Buổi tối là lúc hiếm hoi cả nhà ở bên nhau, và giờ học là một phần của khoảng thời gian đó.
Biết lý do giúp bố mẹ chọn cách rút. Con sợ sai thì cần lời hẹn kiểm tra rõ ràng. Con khó bắt đầu thì bố mẹ ở lại mấy phút đầu rồi mới lùi.
Bốn bậc rút dần
Mỗi bậc giữ khoảng một tuần, tùy con. Bậc nào con còn chưa quen thì ở lâu hơn.
| Bậc | Bố mẹ ở đâu | Bố mẹ làm gì |
|---|---|---|
| 1 | Ngồi cạnh con | Cùng đọc đề, rồi để con tự làm. Bố mẹ chỉ nhìn, không cầm bút, không chữa ngay |
| 2 | Ngồi đối diện, cùng bàn | Làm việc của mình: đọc sách, viết sổ. Con hỏi thì trả lời bằng một câu hỏi gợi ý |
| 3 | Ở góc phòng | Vẫn trong phòng nhưng cách xa. Con làm xong một phần mới gọi |
| 4 | Ở phòng khác | Chỉ đến khi con báo đã xong, cùng con xem lại bài |
Bậc 2 thường là bậc khó nhất với bố mẹ, vì ngồi sát mà không được nhắc. Hãy mang theo một việc của riêng mình để tay và mắt có chỗ bận. Con thấy bố mẹ cũng đang "làm bài" của mình thì dễ ngồi yên hơn.
Báo trước cho con trước khi lên bậc: "Tuần này bố vẫn ngồi cùng bàn, nhưng bố ngồi bên kia đọc sách nhé." Để con cùng chọn ngày chuyển bậc thì con thấy mình được tham gia, không phải bị bỏ lại.
Lời hẹn "làm xong ba câu thì gọi"
Con hay gọi liên tục vì không biết khi nào mới được gọi. Một lời hẹn rõ ràng giải quyết chuyện đó:
- Chia bài thành phần nhỏ. "Làm xong ba câu thì gọi mẹ" dễ hơn nhiều so với "làm hết rồi gọi". Khi con quen, tăng lên năm câu, rồi cả một bài.
- Bố mẹ giữ lời. Con gọi đúng hẹn thì đến ngay. Nếu bố mẹ để con chờ lâu, lần sau con sẽ gọi sớm hơn cho chắc.
- Có cách xử lý khi bí. Gặp câu khó, con đánh dấu lại, làm tiếp câu sau, đến lượt gọi thì hỏi luôn. Như vậy con không phải ngồi chờ, cũng không phải bỏ dở.
- Dùng đồng hồ nếu cần. Với trẻ nhỏ, một chiếc đồng hồ cát hay hẹn giờ mười phút dễ hiểu hơn số câu.
Khi đến xem, nhìn vào việc con đã tự làm trước, rồi mới tới chỗ sai. Câu nhận xét nên cụ thể: "Con tự làm được bốn câu rồi mới gọi mẹ đấy."
Chuẩn bị để con tự làm được
Con dễ gọi bố mẹ vì những lý do không liên quan tới bài: thiếu tẩy, khát nước, không biết làm gì tiếp. Chuẩn bị trước giúp bớt những lần gọi đó:
- Góc học đủ đồ. Bút, tẩy, thước, giấy nháp, cốc nước để sẵn trên bàn.
- Danh sách việc của buổi. Ghi hai ba việc lên một tờ giấy, xong việc nào con tự đánh dấu việc đó.
- Bắt đầu bằng phần dễ. Câu đầu làm trôi chảy giúp con có đà cho các câu sau.
- Con nhắc lại đề trước khi bố mẹ lùi. "Bài này bảo con làm gì?" Nếu con nói được, con đã sẵn sàng làm một mình.
Khi con phản đối hoặc lùi lại
- Buổi khó thì lùi một bậc. Bài mới, ngày mệt, hôm sau kiểm tra: ngồi gần hơn một chút là bình thường. Hôm sau lại tiếp tục từ bậc cũ.
- Không dùng việc ngồi cạnh để thưởng hay phạt. Tránh câu "Không ngoan thì mẹ không ngồi với con nữa". Con cần biết bố mẹ lùi ra vì tin con làm được, không phải vì giận.
- Giữ những lúc ở gần theo cách khác. Con muốn ở gần bố mẹ thì dành mười phút đọc truyện hay trò chuyện sau giờ học. Khi nhu cầu đó được đáp ứng, giờ học bớt phải gánh thay.
- Nếu con lo lắng nhiều. Khi con hoảng hốt, khóc lâu mỗi lần bố mẹ rời đi, hay chuyện này kéo dài và ảnh hưởng tới sinh hoạt, hãy trao đổi với giáo viên hoặc người có chuyên môn để được tư vấn.
Giờ chơi câu đố cũng là dịp để con tập tự làm. Mỗi dạng câu đố mới trong Dologi có màn hướng dẫn riêng, nên con có thể tự xem cách chơi rồi làm, bố mẹ chỉ cần ngồi xem lại cùng con lúc cuối.
Tóm lại
- Con muốn bố mẹ ngồi cạnh khi học là chuyện bình thường; rút dần thay vì rời đi một lần.
- Bốn bậc: ngồi cạnh, ngồi đối diện, ở góc phòng, ở phòng khác; mỗi bậc khoảng một tuần, tùy con.
- Lời hẹn "làm xong ba câu thì gọi" và giữ đúng lời hẹn giúp con bớt gọi liên tục.
- Chuẩn bị đủ đồ, danh sách việc, và lùi một bậc vào những buổi khó.
Đọc thêm: Làm bài tập về nhà cùng con mà không cáu: phụ huynh nên giúp đến đâu?