Lúc đầu mọi thứ đều êm. Mười phút sau, con gục xuống bàn, bố mẹ giảng lại cùng một chỗ đến lần thứ tư, và giọng cả hai cứ to dần lên. Nhiều nhà quen thuộc với cảnh này. Bài tập về nhà là việc của con, nhưng bố mẹ thường không chắc nên giúp đến đâu. Bài này gợi ý một nếp làm bài nhẹ nhàng, cách giúp mà không làm hộ, và nên làm gì khi mọi thứ trở nên căng thẳng.
Tạo nếp làm bài nhẹ nhàng
- Cùng giờ, cùng chỗ. Một khung giờ cố định, ví dụ sau bữa xế và một lúc nghỉ ngắn, giúp bớt cãi nhau chuyện "khi nào làm".
- Một góc yên tĩnh. Bàn gọn, đủ sáng, tắt ti vi, cất điện thoại khỏi tầm mắt, kể cả điện thoại của bố mẹ nếu được.
- Đồ dùng sẵn sàng. Bút, tẩy, sách vở trong tầm tay, để việc bắt đầu không biến thành cuộc đi tìm đồ.
- Ăn và vận động trước. Con đói hay bồn chồn thì rất khó tập trung. Một bữa nhẹ và mười phút chạy nhảy thường giúp ích.
Bắt đầu bằng một kế hoạch
- Cùng xem toàn bộ bài. "Hôm nay con có những bài gì? Con định làm phần nào trước?"
- Chia thành phần nhỏ. Một trang, năm phép tính, một đoạn văn.
- Để con chọn thứ tự. Có con thích làm phần dễ trước cho trơn tay, có con thích giải quyết phần khó nhất trước.
- Làm từng khoảng ngắn, có nghỉ. Trẻ nhỏ thường làm tốt hơn khi chia thành những khoảng ngắn có nghỉ xen giữa, thay vì ngồi một mạch thật lâu.
Giúp mà không làm hộ
Mục tiêu là con được suy nghĩ, không phải trang vở thật hoàn hảo.
- Hỏi trước khi nói. "Câu này hỏi gì nhỉ?" "Trong bài mẫu con làm thế nào?" "Con có thể tìm điều đó ở đâu?"
- Gợi ý theo bậc. Bắt đầu bằng một gợi ý nhỏ, chỉ đưa gợi ý lớn hơn khi cần. Đáp án đến sau cùng, hoặc không cần đến.
- Để con giải thích. "Con chỉ mẹ xem con làm câu này thế nào." Khi giải thích, con thường tự thấy chỗ sai mà không cần ai giúp.
- Để lại vài lỗi. Bài về nhà cho giáo viên thấy con tự làm được đến đâu. Trang vở bố mẹ sửa hết sẽ che mất chỗ con cần được giúp.
- Kiểm tra lúc cuối, không phải sau từng dòng. Ngồi canh từng chữ khiến con căng thẳng và ỷ lại.
- Khen sự cố gắng và cách làm. "Câu khó vậy mà con vẫn làm tiếp" có ích hơn "Con giỏi quá".
| Thay vì… | Hãy thử… |
|---|---|
| Đưa đáp án | Hỏi xem câu hỏi muốn gì |
| Sửa từng dòng | Cùng kiểm tra lúc cuối |
| "Dễ thế mà!" | "Câu này hơi khó. Mình xem từng phần nhé." |
| Ngồi cạnh suốt buổi | Ở gần và đến khi con gọi |
Khi thấy mình sắp nổi cáu
Bực bội không có nghĩa bố mẹ dở. Đó là tín hiệu cần thay đổi điều gì đó:
- Nhận ra dấu hiệu. Giọng to hơn, thở dài, giảng nhanh hơn. Con cũng nhận ra những dấu hiệu đó.
- Tạm dừng. "Mình nghỉ năm phút nhé." Cả hai cùng đi uống cốc nước.
- Đổi cách. Vẽ ra, dùng đồ vật, thử một ví dụ dễ hơn trước.
- Dừng hẳn hôm nay nếu cần. Để một câu chưa làm xong và viết vài dòng cho giáo viên cũng không sao: "Tối nay hai mẹ con đã cùng thử nhưng câu này khó quá."
Khi nào nên trao đổi với giáo viên
Nếu bài về nhà thường xuyên mất nhiều thời gian hơn hẳn giáo viên dự tính, nếu hầu như tối nào cũng kết thúc bằng nước mắt, hoặc con có vẻ mất phương hướng ở phần lớn bài, hãy trao đổi với giáo viên. Thầy cô có thể điều chỉnh lượng bài, nói rõ yêu cầu và cho bố mẹ biết con ở lớp ra sao.
Trong Dologi, nút gợi ý đưa một gợi ý nhỏ trước, và chỉ giúp nhiều hơn khi con bấm thêm lần nữa, cùng một ý với gợi ý theo bậc ở trên.
Tóm lại
- Giờ cố định, chỗ yên tĩnh và ăn nhẹ trước giúp giờ làm bài êm hơn.
- Cùng lên kế hoạch, chia bài thành phần nhỏ và nghỉ ngắn xen giữa.
- Giúp bằng câu hỏi và gợi ý, để lại vài lỗi, kiểm tra lúc cuối.
- Khi sắp nổi cáu, hãy tạm dừng hoặc dừng hẳn, và trao đổi với giáo viên nếu ngày nào làm bài cũng thành trận chiến.
Đọc thêm: Xây thói quen học mỗi ngày cho con: 15 phút, bớt phải nhắc