"Táo, xong! Sữa, xong! Còn chuối thì con tự nhớ đấy nhé!"
Đi siêu thị nhiều khi chỉ là việc cần làm cho nhanh, trong lúc con chán và cứ kéo xe đẩy. Đưa cho con một tờ danh sách của riêng con, vẽ bằng hình, thì cùng chuyến đi ấy thành một trò chơi. Con tìm từng món, đánh dấu khi tìm được, và để khó hơn một chút, nhớ thêm một món không ghi trên giấy.
Đây là dịp tập nhìn kỹ, giữ một kế hoạch trong đầu và kiểm tra xem việc đã xong chưa, ngay trong buổi đi chợ vốn phải đi. Bài này gợi ý cách làm danh sách, cách chơi giữa các dãy hàng và vài trò chơi trí nhớ trên đường về.
Cùng con làm danh sách
Làm danh sách ở nhà, trước khi đi, và để con làm được phần nào thì con làm.
- Xem trước đã. Cùng mở tủ lạnh, tủ bếp: "Nhà mình hết gì rồi? Sáng mai ăn sáng cần gì?"
- Mỗi dòng một hình. Con vẽ từng món: quả táo tròn màu đỏ, hộp sữa, ổ bánh mì. Vẽ đơn giản là được. Con chưa vẽ được thì bố mẹ vẽ, con tô màu.
- Một ô để đánh dấu. Vẽ một ô vuông nhỏ cạnh mỗi hình.
- Giữ danh sách ngắn. Trẻ nhỏ hai, ba món; trẻ lớn hơn năm, sáu món. Danh sách đầy đủ của bố mẹ cứ để trong điện thoại hay trong túi.
- Chấm thay cho số. Ba chấm cạnh quả táo là mua ba quả. Không cần viết số.
- Dùng thứ gì cứng. Một tấm bìa hay bìa kẹp giấy cùng cây bút sáp giúp con đánh dấu dễ khi vừa đi vừa làm.
Trong siêu thị: tìm thấy, đánh dấu
Việc của con là nhìn hình tiếp theo, tìm món đó và đánh dấu. Việc của bố mẹ là đi chậm lại một chút để con tự làm.
- Để con tự tìm. Thay vì đi thẳng tới chỗ bán sữa, hỏi con: "Con nghĩ sữa ở chỗ nào? Vì sao?" Dần dần con nhận ra siêu thị xếp đồ theo nhóm: rau quả một chỗ, đồ lạnh nằm trong tủ mát.
- Đếm khi bỏ vào túi. Ba chấm là ba quả táo: con đếm từng quả bỏ vào túi rồi mới đánh dấu.
- Kiểm tra trước khi trả tiền. Tới quầy thu ngân, hỏi: "Đánh dấu hết chưa? Còn thiếu món nào không?" So danh sách với xe đẩy cũng là một bài tập nhỏ về trí nhớ và sự chú ý.
- Luôn đi cùng nhau. Trước khi vào, thống nhất là con luôn đứng cạnh bố mẹ và xe đẩy. Siêu thị đông người không phải chỗ để con đi tìm một mình.
Món thêm: một thứ phải giữ trong đầu
Đây là phần luyện trí nhớ. Ngay trước khi ra khỏi nhà, nói thêm một món nhưng không vẽ vào: "Nhà mình cũng cần mua chuối. Món này không có trong danh sách, con phải tự nhớ nhé."
Để nhớ lâu hơn, con có thể:
- Nhắc lại. "Chuối, chuối."
- Hình dung. "Nhắm mắt lại, thấy một nải chuối vàng."
- Gắn với điều gì đó. "Chuối, giống chuối mình ăn ở nhà bà."
Đi được nửa siêu thị, hỏi: "Món bí mật của mình là gì nhỉ?" Con quên thì gợi ý chứ đừng nói luôn: "Nó màu vàng, cong cong." Tìm ra nhờ một gợi ý nhỏ thì vẫn là thành công của con.
Khi một món thêm đã dễ, thêm món thứ hai. Trẻ lớn có thể thử nghe cả một danh sách ngắn, không có giấy, rồi xem mình nhớ mang về được bao nhiêu món.
Trò chơi trí nhớ trên đường về
Chính buổi đi chợ đã cho con nhiều thứ để nhớ.
- Mình đã mua gì? Không nhìn vào túi, mỗi người lần lượt kể một món. Về nhà, cùng soạn đồ ra để kiểm tra.
- Theo thứ tự. "Món nào mình tìm thấy đầu tiên? Sau đó là gì?" Nhớ thứ tự khó hơn nhớ món.
- Theo màu hay theo chỗ. "Kể hết những món màu đỏ mình đã mua." "Món nào lấy trong tủ mát?"
- Món này ở đâu? Lúc soạn đồ, con quyết định mỗi món cất vào đâu: tủ lạnh, tủ bếp hay rổ trái cây.
Giữ cho trò chơi vui
- Chọn lúc thong thả. Một chuyến đi ngắn lúc vắng người dễ hơn một buổi mua sắm lớn khi cả nhà đã mệt hay đói.
- Bớt việc khi cần. Hôm nào khó, chỉ giữ phần đánh dấu và bỏ món thêm, hoặc để con tìm hai món thôi.
- Khen đúng việc con làm. "Con tìm được hết các món trong danh sách, lại nhớ cả chuối nữa." Nói rõ con đã làm gì, không chỉ "giỏi lắm".
| Tuổi ước chừng | Thử gì |
|---|---|
| 3–4 | Hai, ba hình; thấy món nào thì chỉ vào; đánh dấu có bố mẹ giúp; một món thêm nói ngay trước khi vào |
| 5–6 | Bốn đến sáu hình; tự đánh dấu; một món thêm từ lúc ở nhà; trên đường về kể lại đã mua gì |
| 7–8 | Chấm cho số lượng; tự vẽ cả danh sách; một hai món thêm; so xe đẩy với danh sách trước khi trả tiền |
| 9 trở lên | Viết chữ cạnh hình; ba món thêm hoặc một danh sách ngắn không có giấy; đoán trước mỗi món nằm ở khu nào của siêu thị |
Mốc tuổi chỉ là ước chừng, mỗi trẻ một khác.
Trong Dologi, các câu đố "Cái gì biến mất?" ở chủ đề Trí nhớ luyện đúng kiểu để ý này: vài vật hiện ra, rồi bị che lại, và cảnh hiện lại thiếu mất một vật. Con chọn vật lúc nãy còn ở đó, giống như nhận ra món nào trong danh sách chưa có trong xe đẩy.
Tóm lại
- Cùng con vẽ một danh sách ngắn bằng hình, mỗi món có một ô để đánh dấu và chấm cho số lượng.
- Trong siêu thị, con tìm từng món, đánh dấu và so danh sách với xe đẩy trước khi trả tiền.
- Nói thêm một món không có trên giấy, giúp con nhớ bằng cách nhắc lại, hình dung và gắn với điều gì đó.
- Trên đường về, lần lượt nhớ lại đã mua gì: theo thứ tự, theo màu hay theo chỗ lấy.
Đọc thêm: Dạy trẻ về tiền: nhận biết, tiết kiệm và đi mua sắm cùng con