"Có phải số 7 không?" "Nhỏ hơn." "Số 3?" "Lớn hơn!" "Vậy là 4, 5 hoặc 6…"
Trò đoán số lớn hơn hay nhỏ hơn chẳng cần đồ dùng gì: một người nghĩ một số, người kia đoán, và gợi ý duy nhất là "lớn hơn" hoặc "nhỏ hơn". Chơi được trên xe, lúc xếp hàng hay trước giờ ngủ. Trò này rèn thứ tự các số, so sánh số và ý niệm "nằm giữa", và dần dần trẻ sẽ phát hiện ra một chiến thuật thật sự ẩn bên trong.
Cách chơi
- Một người nghĩ một số trong khoảng cả nhà thống nhất, ví dụ từ 1 đến 10.
- Người kia đoán một số.
- Người nghĩ số trả lời "lớn hơn", "nhỏ hơn" hoặc "đúng rồi!"
- Đếm số lần đoán. Rồi đổi vai.
Với trẻ nhỏ, hãy viết số bí mật ra một mẩu giấy và úp xuống trước khi chơi. Như vậy không ai đổi ý giữa chừng, và cuối ván mẩu giấy chứng minh các câu trả lời là thật.
Tia số trên giấy
Viết các số thành một hàng: 1, 2, 3 … 10. Mỗi lần nghe "lớn hơn" hay "nhỏ hơn", gạch đi những số không thể là đáp án.
| Đoán | Trả lời | Còn lại |
|---|---|---|
| 7 | Nhỏ hơn | 1 đến 6 |
| 3 | Lớn hơn | 4, 5, 6 |
| 5 | Lớn hơn | 6 |
Nhìn các số bị gạch giúp trẻ nhỏ hiểu "lớn hơn" nghĩa là gì: không phải "lớn hơn một chút", mà là "bất kỳ số nào trên số đó". Nó cũng làm rõ câu hỏi tiếp theo: những số nào vẫn còn có thể?
Chiến thuật thông minh: đoán số ở giữa
Lúc đầu, phần lớn trẻ đoán bừa hoặc tăng dần từng số: 1, 2, 3, 4… Sau vài ván, hãy hỏi: "Đoán số nào thì loại được nhiều số nhất?"
Nếu số bí mật nằm trong khoảng 1 đến 10, đoán 5 sẽ loại được khoảng một nửa, dù câu trả lời là gì. Đoán 1 thì chỉ loại được đúng một số nếu câu trả lời là "lớn hơn". Luôn đoán số ở giữa phần còn lại thì không bao giờ cần quá:
| Khoảng số | Số lần đoán nhiều nhất |
|---|---|
| 1 đến 10 | 4 |
| 1 đến 20 | 5 |
| 1 đến 100 | 7 |
Trẻ từ khoảng tám tuổi thường rất ngạc nhiên khi biết bảy lần đoán luôn đủ cho 100 số. Hãy thử: để con chọn một số từ 1 đến 100, bố mẹ nói to cách mình đoán số ở giữa mỗi lượt để con theo dõi. Rồi đến lượt con thử.
Tìm số ở giữa tự nó đã là bài tập toán hay. "Số nằm giữa 50 và 100 là số nào?" "Giữa 51 và 60 thì sao?"
Biến thể cho từng lứa tuổi
- Số nhỏ, đoán bằng ngón tay. Với trẻ bốn, năm tuổi, chơi từ 1 đến 5 và cho con giơ ngón tay để đoán.
- Khoảng số lớn hơn. Từ 1 đến 20, rồi 1 đến 100, rồi 1 đến 1000 cho trẻ lớn thích thử thách (mười lần đoán là đủ).
- Trang sách. Mở một cuốn sách ở một trang bí mật, con đoán số trang.
- Vạch trên thước. Chọn một vạch bí mật trên thước kẻ hay thước dây, tiện tập đọc số đo luôn.
- Đếm lượt đoán. Mỗi người ghi số lần đoán của mình. Sau ba ván, ai có tổng ít nhất thì thắng.
| Tuổi ước chừng | Thử gì |
|---|---|
| 4–5 | Từ 1 đến 5 hoặc 1 đến 10; số bí mật viết trên giấy; tia số có gạch bỏ |
| 6–7 | Từ 1 đến 20; đếm số lần đoán; thay nhau nghĩ số |
| 8–9 | Từ 1 đến 100; tự phát hiện "đoán số ở giữa"; tìm số nằm chính giữa hai số |
| 10 trở lên | Từ 1 đến 1000; giải thích vì sao đoán ở giữa lại hiệu quả; đoán trước sẽ cần bao nhiêu lượt |
Mốc tuổi chỉ là ước chừng, mỗi trẻ một khác.
Trong Dologi, chủ đề Toán học có câu đố "Xếp thứ tự", trong đó con sắp xếp đồ vật từ nhỏ đến lớn. Biết mỗi thứ đứng ở đâu trong thứ tự cũng chính là kỹ năng mà trò đoán số lớn hơn, nhỏ hơn dựa vào.
Tóm lại
- Một người nghĩ số, người kia đoán, gợi ý duy nhất là "lớn hơn" và "nhỏ hơn".
- Tia số trên giấy có gạch bỏ giúp trẻ nhỏ nhìn thấy gợi ý.
- Đoán số ở giữa loại được một nửa mỗi lần: với 1 đến 100, bảy lần đoán luôn đủ.
- Đổi khoảng số, đổi cách chơi theo tuổi: ngón tay, trang sách, thước kẻ.
Đọc thêm: Trò chơi 20 câu hỏi: đoán đồ vật bằng câu có hoặc không