Một túi đầy thư, một con phố toàn những ngôi nhà nhỏ và một bưu tá phải đưa từng lá thư tới đúng cửa. Trẻ rất thích công việc này, và chơi được rất lâu.
Bên dưới trò chơi là rất nhiều suy nghĩ. Mỗi lá thư phải được đọc, so với các ngôi nhà và ghép với đúng một nhà, còn một bưu tá khéo thì tính cả thứ tự đi sao cho hợp lý.
Dựng con phố
- Nhà. Bốn đến sáu chiếc hộp giày, cốc hoặc túi giấy, xếp thành hàng dọc hành lang.
- Biển số nhà. Mỗi nhà có một màu và một con số. Thể hiện con số bằng các chấm tròn, và ghi thêm chữ số cho trẻ đã đọc được số.
- Thư. Phong bì hoặc các mẩu giấy gấp lại. Mỗi lá mang một địa chỉ: một vệt màu, vài chấm tròn, hoặc cả hai.
- Một chiếc túi cho bưu tá.
Bắt đầu nhỏ thôi, với ba nhà và mỗi nhà hai lá thư.
Bốn mức địa chỉ
| Mức | Địa chỉ trên thư | Bưu tá phải làm gì |
|---|---|---|
| 1 | Một màu | Tìm ngôi nhà cùng màu |
| 2 | Các chấm, từ một đến sáu | Đếm chấm rồi tìm nhà có cùng số |
| 3 | Màu và số cùng lúc | Đúng cả hai: phố đỏ và phố xanh đều có nhà số 2 |
| 4 | Một câu gợi ý, như "nhiều hơn 4 một đơn vị" hay "ngôi nhà ở giữa nhà 2 và nhà 4" | Tìm ra con số trước khi đi |
Chỉ lên mức khi mức hiện tại đã dễ. Mức 3 là một bước tiến thật sự: con phải giữ hai đặc điểm trong đầu cùng lúc.
Phân loại trước, giao sau
Túi thư đầu tiên, cứ để con giao theo đúng thứ tự thư được lấy ra, từng lá một. Con sẽ phải đi lên đi xuống con phố rất nhiều.
Sau đó cho con xem người đưa thư thật làm thế nào. Đổ túi ra, chia mỗi nhà một chồng, xếp các chồng theo thứ tự của con phố, rồi đi một lượt là xong.
Đếm số bước chân của cả hai cách rồi so sánh. Con tự thấy vì sao phân loại phải đi trước việc giao: nghĩ một chút lúc đầu thì đỡ đi rất nhiều.
Những tình huống nhỏ cho bưu tá
- Lá thư không vừa nhà nào. Lén cho vào một địa chỉ không có nhà, chẳng hạn bảy chấm trên con phố chỉ có đến nhà số sáu. Phải làm gì với nó?
- Nhầm hộp. Bạn là chủ nhà và thấy trong hộp một lá thư của người khác. Đưa lại cho bưu tá và hỏi nó thuộc về đâu.
- Nhà nào nhiều thư nhất? Cuối buổi, đổ các hộp ra và đếm. Nhà nào nhận nhiều thư nhất, nhà nào ít nhất, và tất cả có bao nhiêu lá?
- Hai bên đường. Với trẻ lớn hơn, xếp số lẻ một bên và số chẵn một bên, như nhiều con phố thật.
| Tuổi ước chừng | Nên thử gì |
|---|---|
| 4–5 | Ba nhà; địa chỉ bằng màu, rồi bằng chấm tối đa là ba |
| 6–7 | Sáu nhà với chấm hoặc chữ số; phân loại trước khi giao; đếm số thư trong mỗi hộp |
| 8–9 | Màu và số cùng lúc; địa chỉ bằng câu gợi ý; bên số lẻ và bên số chẵn |
| Từ 10 | Viết địa chỉ bằng câu gợi ý cho em nhỏ hơn; nghĩ ra cách đánh địa chỉ cho các ngăn kệ trong phòng |
Mốc tuổi chỉ là ước chừng, mỗi trẻ một khác.
Trong Dologi, câu đố "Xếp vào hộp" ở chủ đề Toán học cho con xếp đồ vật theo một đặc điểm, như số chấm trên xúc xắc. Cũng là việc đưa từng lá thư vào đúng hộp.
Tóm lại
- Vài chiếc hộp làm nhà, phong bì có địa chỉ và một chiếc túi là đủ cho trò bưu tá.
- Địa chỉ có thể khó dần từ một màu đến các chấm, đến màu kèm số, rồi đến câu gợi ý.
- Phân loại thư trước khi đi giúp đỡ tốn bước chân, và con có thể đếm được chỗ khác biệt.
- Một lá thư không vừa nhà nào hay một lần giao nhầm cho bưu tá một điều để suy luận.
Đọc thêm: Dạy trẻ phân loại và so sánh: kỹ năng tư duy đầu tiên