Giờ con dùng máy thường là lúc bố mẹ cuối cùng cũng làm được việc khác, và điều đó dễ hiểu. Nhưng chỉ vài phút ngồi cạnh con khi con chơi cũng có thể thay đổi giá trị của những phút ấy. Khi có người lớn ở đó, đặt câu hỏi và tỏ ra quan tâm, app trở thành thứ để nói chuyện, chứ không phải thứ để con chìm vào. Bài này gợi ý những cách đơn giản để cùng dùng máy với con mà không giành lấy phần của con.
Vì sao ngồi cùng nhau lại có ích
- Bố mẹ thấy được con thật sự làm gì. Con chọn trò nào, thấy chỗ nào dễ, bị kẹt ở đâu.
- Biến việc bấm thành việc nói. Nói to lý do mình chọn khiến trẻ nghĩ kỹ hơn.
- Bố mẹ làm mẫu được thói quen tốt. Đọc hướng dẫn, thử lại sau khi sai, dừng khi hết giờ.
- Phát hiện vấn đề sớm. Nội dung không hợp lứa tuổi, hay một trò chơi khiến con bực bội.
Không cần lần nào cũng ngồi cùng. Chỉ một hai buổi mỗi tuần cũng đã khác rồi.
Trước khi dùng: cùng chọn
- Cùng xem app trước. "Trò này mình làm gì nhỉ? Con thích gì ở nó?"
- Thống nhất hôm nay làm gì. "Mình cùng giải hai câu đố, rồi con tự chơi thêm một lúc."
- Chọn chỗ ngồi. Ngồi cạnh nhau, cả hai cùng thấy màn hình, thay vì đứng sau lưng con nhìn qua vai.
Trong khi dùng: tò mò, đừng cầm lái
Trong lúc này, màn hình là của con. Việc của bố mẹ là làm một người bạn đồng hành biết quan tâm.
- Để con dẫn dắt. "Con chỉ mẹ trò này chơi thế nào đi." Trẻ thường rất thích được làm người giỏi.
- Hỏi "thế nào", không chỉ "cái gì". "Sao con biết là cái đó?" "Điều gì làm con chọn vậy?"
- Thắc mắc thành lời. "Ừm, mẹ chẳng nghĩ ra cách đó. Sao nó lại đúng nhỉ?"
- Kìm lại, đừng cầm máy. Kể cả khi thấy đáp án, hãy để tay yên. Chỉ hoặc hỏi thay vì làm hộ.
- Khen cách con nghĩ. "Con xem hết từng hàng rồi mới chọn. Khéo ghê."
| Thay vì… | Hãy thử… |
|---|---|
| "Không, bấm cái kia!" | "Con thấy cái kia có gì đặc biệt?" |
| Cầm máy tự làm | "Con chỉ mẹ xem con đã thử những gì?" |
| "Giỏi quá, con thông minh thật." | "Con cứ thử tiếp và tìm ra rồi. Con làm thế nào vậy?" |
Khi câu đố khó
Lúc khó là lúc đáng ngồi cùng nhất.
- Chờ trước đã. Cho con thời gian nghĩ trước khi bố mẹ nói gì.
- Hỏi một câu nhỏ. "Hai cái này giống nhau ở đâu?" "Khác nhau chỗ nào?"
- Cùng nghĩ thành lời. "Thử cái này xem… à không, không khớp, vì…"
- Coi sai là bình thường. "Cách đó chưa được. Giờ mình biết thêm một cách không đúng rồi."
Sau khi dùng: nối với đời thật
- Nhờ con dạy lại cho ai đó. "Con chỉ bà trò đó chơi thế nào được không?"
- Tìm nó bên ngoài màn hình. Nếu app nói về quy luật, cùng tìm quy luật trên đường đi chợ. Nếu nói về đếm, cùng đếm bậc cầu thang.
- Nói chuyện về buổi chơi. "Hôm nay chỗ nào khó nhất? Điều gì đã giúp con?"
Khi không ngồi cùng được
- Để máy ở chỗ chung, như phòng khách thay vì phòng ngủ, để thỉnh thoảng bố mẹ liếc qua được.
- Hỏi han một phút. "Con đang làm gì đấy?" là đủ.
- Hỏi sau đó. "Kể mẹ nghe một điều con làm trong app hôm nay."
Trong Dologi, nhiều câu đố cho con chọn đáp án trước rồi mới bấm "Kiểm tra". Khoảng dừng nhỏ đó là lúc tự nhiên để hỏi "Sao con nghĩ là cái này?" trước khi cùng kiểm tra.
Tóm lại
- Ngồi cùng con một phần giờ dùng máy biến app thành một cuộc trò chuyện.
- Để con dẫn dắt, hỏi con nghĩ thế nào, và để tay yên, đừng cầm máy.
- Cùng con vượt qua lúc khó: chờ, hỏi câu nhỏ và nghĩ thành lời với nhau.
- Nối điều con làm với đời thật, và để máy ở chỗ chung khi không ngồi cùng được.
Đọc thêm: Tắt máy không khóc lóc: thỏa thuận giờ dùng máy và báo trước cho con