Trời mưa, và con có nhiều năng lượng hơn diện tích căn nhà. Đặt ba chiếc gối xuống sàn, kéo một chiếc ghế ra, dán một đường băng dính lên thảm, thế là phòng khách thành đường chướng ngại vật.
Đây là trò chơi cho cơ thể, nhưng bên trong có rất nhiều tư duy: các từ như qua, dưới, vòng quanh, ở giữa; nhớ một chuỗi bước; đọc hoặc vẽ một sơ đồ đơn giản. Bài này hướng dẫn cách bày một đường chạy, và cách khai thác nó nhiều hơn vài phút nhảy nhót.
Bày đường chạy
Bốn đến sáu trạm là đủ. Có gì dùng nấy.
| Trạm | Làm từ | Phải làm gì |
|---|---|---|
| Đá bước | Gối xếp thành hàng | Bước từ gối này sang gối kia, không chạm sàn |
| Đường hầm | Một chiếc ghế chắc chắn, hoặc tấm chăn phủ qua hai ghế | Bò chui qua |
| Lượn vòng | Chai nhựa hoặc giày xếp thành hàng | Đi lượn quanh từng cái |
| Vạch thăng bằng | Một dải băng dính hoặc dây nhảy đặt trên sàn | Đi dọc theo, gót chạm mũi |
| Ném trúng đích | Giỏ đồ giặt và tất cuộn tròn | Ném ba quả bóng tất vào giỏ |
| Đích | Chiếc khăn buộc vào tay nắm cửa | Chạm vào |
Vài điểm an toàn trước khi bắt đầu:
- Dọn trống chỗ chơi, tránh xa cầu thang, đồ thủy tinh và góc nhọn.
- Chỉ dùng đồ đạc không thể đổ. Không trèo lên kệ hay ghế đẩu.
- Đi chân trần hoặc tất chống trượt, và chỉ đặt gối trên sàn không trơn.
- Ở gần con trong lúc con chơi.
Nói lối đi thành lời
Trước lượt đầu tiên, cùng con đi dọc đường chạy và nói điều xảy ra ở từng trạm: "Bước qua các chiếc gối, chui dưới ghế, lượn quanh mấy cái chai, đi dọc theo vạch."
Rồi con tự nói một mình. Rồi con chạy.
Bước nhỏ này rất quan trọng. Từ chỉ vị trí là vốn từ của không gian, và trẻ học chúng tốt nhất khi cơ thể đang làm đúng điều từ đó nói.
Bản luyện trí nhớ: tả cả lối đi một lần, rồi con làm mà không cần nhắc. Ba bước là đủ với trẻ bốn tuổi. Trẻ lớn hơn làm được năm sáu bước, hoặc một lối đi có trạm phải ghé hai lần.
Vẽ sơ đồ
Sau vài lượt, hãy ngồi xuống với tờ giấy và vẽ đường chạy như thể đang nhìn từ trần nhà xuống. Mỗi chiếc gối một hình vuông, chiếc ghế một hình hộp, lối đi là đường nét đứt có mũi tên ở cuối, giống trên bìa bài.
Giờ sơ đồ dùng được theo ba cách:
- Đọc sơ đồ. Bố mẹ vẽ một lối đi mới trên cùng sơ đồ, theo thứ tự khác. Con đọc rồi chạy theo.
- Sửa sơ đồ. Con dời một trạm, rồi sửa hình vẽ cho khớp.
- Thiết kế trước. Con vẽ một đường chạy mới ra giấy trước khi động vào chiếc gối nào, rồi bày ra và kiểm tra xem có chơi được không.
Cách thứ ba là lập kế hoạch thật sự: hình dung một không gian chưa tồn tại. Hãy ra một đề bài nhỏ cho thú vị: "Đường của con phải có một chỗ bước qua, một chỗ chui dưới, một chỗ lượn quanh, và kết thúc ở cửa."
Khó hơn, nhưng không nhanh hơn
Chạy đua với đồng hồ bấm giờ là con đường ngắn nhất dẫn tới va vấp và nước mắt. Có những cách tăng thử thách hay hơn.
- Mang theo một thứ. Chiếc tất cuộn đặt trên đầu, hoặc quả bóng trên thìa.
- Đổi cách di chuyển. Đi ngang dọc theo vạch thăng bằng, hoặc đi lùi qua đoạn lượn vòng.
- Thêm một luật. "Hôm nay sàn giữa các chiếc gối là nước."
- Ước lượng. "Đoạn đá bước sẽ mất mấy bước?" Đoán, rồi đếm.
- Vượt con số của chính mình. Cùng đếm to thay vì bấm giờ, và lần sau cố nhanh hơn một nhịp đếm.
| Tuổi ước chừng | Nên thử |
|---|---|
| 4–5 | Ba bốn trạm; cùng nói lối đi |
| 6–7 | Năm sáu trạm; nhớ lối đi; đọc một sơ đồ đơn giản |
| 8–9 | Tự thiết kế và vẽ đường chạy theo đề bài |
| Từ 10 | Thiết kế đường chạy cho em nhỏ; viết thẻ hướng dẫn cho từng trạm |
Mốc tuổi chỉ là ước chừng, mỗi trẻ một khác.
Trạm cuối là dọn dẹp
Hãy biến việc cất đồ thành một phần của trò chơi. "Mọi chiếc gối về lại sofa trước khi mẹ đếm tới ba mươi" có tác dụng thường xuyên đến bất ngờ.
Trong Dologi, câu đố "Mê cung" ở chủ đề Không gian đề nghị con tìm đường đi qua mê cung. Cũng là thói quen như trên đường chạy: nhìn cả lối đi trước khi xuất phát.
Tóm lại
- Gối, một chiếc ghế chắc chắn và băng dính là đủ cho bốn đến sáu trạm.
- Nói lối đi bằng từ chỉ vị trí trước khi chạy: qua, dưới, quanh, dọc theo.
- Vẽ đường chạy nhìn từ trên xuống, rồi đọc, sửa và thiết kế sơ đồ.
- Tăng thử thách bằng việc mang đồ, đổi cách di chuyển và thêm luật, không phải bằng tốc độ.
Đọc thêm: Vẽ bản đồ phòng của con: nhìn mọi thứ từ trên xuống