Dưới đáy giỏ quần áo sạch nào cũng có một đống tất lẻ. Ai đó phải ghép chúng thành đôi, và người đó có thể là con bạn.
Đây là một việc nhà thật, điều trẻ rất thích, và cũng là một bài học phân loại. Muốn tìm được một đôi, con phải nhìn màu, hoa văn và cỡ, quyết định điều nào quan trọng, rồi chọn một cách tìm không mất cả buổi chiều.
Thế nào mới thật là một đôi
Hai chiếc tất là một đôi khi mọi thứ ở chúng đều khớp: màu, hoa văn và cỡ.
- Hai chiếc tất xanh không phải một đôi nếu một chiếc chấm bi, chiếc kia kẻ sọc.
- Hai chiếc tất kẻ sọc không phải một đôi nếu một chiếc của bạn, chiếc kia của con.
Giơ hai chiếc tất lên và hỏi: "Hai chiếc này có phải một đôi không? Giống nhau ở đâu? Khác nhau ở đâu?" Từ ngữ ở đây rất quan trọng: trơn, kẻ sọc, chấm bi, dài, ngắn, dày, mỏng. Trẻ gọi được tên các đặc điểm thì mới tìm theo chúng được.
Ba cách tìm
| Cách | Làm thế nào |
|---|---|
| Từng chiếc một | Nhặt một chiếc tất lên rồi lục cả đống để tìm chiếc còn lại |
| Phân loại trước | Chia thành các đống nhỏ theo màu, rồi ghép đôi trong từng đống |
| Xếp thành hàng | Trải mọi chiếc tất thành một hàng rồi đưa mắt dọc theo hàng |
Mỗi lần giặt đồ thử một cách khác, xong thì hỏi: "Cách nào nhanh nhất? Vì sao?" Với một đống lớn, phân loại trước thường thắng. Tìm trong một đống nhỏ toàn tất xanh dễ hơn nhiều so với tìm trong tất cả, và đó chính là ý nghĩa của việc phân loại: nó làm cho lần tìm tiếp theo nhỏ lại.
Các trò chơi với đống tất
Phá kỷ lục của mình. Trong một phút con ghép được bao nhiêu đôi? Ghi con số lại và tuần sau thử vượt qua.
Thám tử tìm chiếc tất lẻ. Trước khi chơi, giấu đi một chiếc tất. Khi mọi đôi đã ghép xong, sẽ còn thừa một chiếc. Nhờ con tả chiếc đang mất tích mà không cần nhìn thấy nó: "Chắc chắn nó nhỏ, màu xanh và có chấm bi."
Đoán chiếc tất. Nghĩ thầm một chiếc tất rồi đưa gợi ý: "Nó dài. Nó có kẻ sọc. Nó không màu đỏ." Con chỉ vào chiếc đó, rồi đến lượt con ra gợi ý.
Ghép đôi bằng tay. Cho ba đôi tất dày mỏng khác hẳn nhau vào một chiếc vỏ gối. Con có tìm được một đôi chỉ bằng đôi tay không?
Đếm cách hai
Tất luôn đi theo đôi, nên đống tất chứa đầy con số.
- Đếm các đôi đã ghép theo kiểu cách hai: 2, 4, 6, 8.
- "Có sáu đôi. Vậy là bao nhiêu chiếc tất?"
- "Trong đống có 15 chiếc tất. Mình ghép được mấy đôi? Có thừa chiếc nào không?"
Câu cuối dẫn tới một phát hiện thú vị: số tất là số lẻ thì luôn có một chiếc bị bỏ lại một mình.
| Tuổi ước chừng | Nên thử gì |
|---|---|
| 4–5 | Bốn hoặc năm đôi khác hẳn nhau; nói xem hai chiếc tất giống nhau ở đâu |
| 6–7 | Cả đống tất; xét cả hoa văn và cỡ chứ không chỉ màu; đếm đôi theo kiểu cách hai |
| 8–9 | Thử hai cách tìm và so thời gian; thám tử tìm chiếc tất lẻ |
| Từ 10 | Đoán chiếc tất với gợi ý có chữ "không"; phân loại cả mẻ đồ giặt theo chủ và theo loại, rồi giải thích cách mình chia |
Mốc tuổi chỉ là ước chừng, mỗi trẻ một khác.
Trong Dologi, câu đố "Nối cặp" ở chủ đề Tư duy có một kiểu với những chiếc tất: con nối mỗi chiếc tất với chiếc cùng hoa văn.
Tóm lại
- Ghép đôi tất vừa là một việc nhà thật, vừa là một bài tập phân loại.
- Một đôi phải khớp cả màu, hoa văn và cỡ; gọi được tên các đặc điểm ấy thì tìm dễ hơn.
- Chia thành các đống nhỏ trước giúp tìm nhanh hơn.
- Đống tất còn cho con đếm cách hai và bất ngờ với chiếc tất bị thừa.