Bốp, bốp, bốp-bốp, bốp. "Tới lượt con." Bốp, bốp… bốp-bốp, bốp. "Giống rồi!"
Trò nhại nhịp là thứ âm nhạc đơn giản nhất. Một người gõ một nhịp ngắn, người kia gõ lại. Muốn đúng, con phải nghe hết cả nhịp, giữ nó trong đầu một lát, rồi tái hiện bằng đôi tay. Mỗi lượt chỉ mất vài giây, chơi được gần như ở đâu, và không cần gì ngoài đôi tay.
Cách chơi
- Vỗ tay một nhịp ngắn: lúc đầu ba hoặc bốn tiếng.
- Con vỗ lại ngay sau đó.
- Nếu khớp, gõ nhịp mới. Nếu chưa, gõ lại nhịp cũ, chậm hơn một chút.
Bắt đầu bằng các tiếng dài bằng nhau, cách đều nhau: bốp, bốp, bốp. Sau đó mỗi lần chỉ đổi một điều:
- một chỗ nghỉ: bốp, bốp, (nghỉ), bốp;
- hai tiếng nhanh: bốp, bốp-bốp, bốp;
- một tiếng to hơn các tiếng khác.
Giữ nhịp thật ngắn. Con vỗ đúng ba tiếng mọi lần là sẵn sàng cho bốn tiếng, chưa phải cho tám tiếng.
Nhạc cụ trong bếp
Đôi tay là đủ, nhưng nồi và hộp thêm một điều: những âm thanh khác nhau để lắng nghe.
| Nhạc cụ | Cách làm | Thêm được gì |
|---|---|---|
| Trống nồi | Một cái nồi úp ngược và chiếc thìa gỗ | Tiếng trầm, to |
| Trống hộp | Hộp nhựa rỗng có nắp | Tiếng nhỏ hơn, rỗng |
| Thìa gõ | Hai chiếc thìa kim loại áp lưng vào nhau | Tiếng ngắn, sắc |
| Chai lắc | Chai nhỏ có ít gạo hay đậu khô, vặn chặt nắp | Tiếng xào xạc kéo dài thay cho tiếng gõ |
| Vỗ đùi | Chính đôi chân mình | Tiếng nhỏ, hợp khi trong nhà có người đang ngủ |
Kiểm tra nắp đã đóng thật chặt, và ngồi cạnh trẻ nhỏ khi con chơi với hạt nhỏ.
Có hai nhạc cụ thì nhịp khó hơn một chút: nồi, nồi, hộp, nồi. Lúc này con phải nghe tiếng nào ở chỗ nào, không chỉ khi nào có tiếng.
Khó dần
Khi nhịp ngắn đã dễ, thử một trong những cách sau:
- Nhịp dài hơn. Mỗi lần thêm một tiếng.
- To và nhỏ. Cùng một nhịp, nhưng tiếng cuối thật nhỏ.
- Nhanh và chậm. Gõ cùng một nhịp thật nhanh, rồi thật chậm. Vẫn là nhịp đó chứ?
- Âm thanh cơ thể. Vỗ tay, vỗ đùi, dậm chân: ba tiếng khác nhau trong một nhịp.
- Quay lưng. Ngồi quay lưng vào nhau, để con chỉ nghe được chứ không nhìn thấy tay bố mẹ.
- Nhịp của từ. Vỗ theo các tiếng của một từ hay một cái tên ("con-mèo-con", "bà-nội"). Con có đoán ra từ đó qua nhịp không?
- Đổi vai. Con gõ nhịp, bố mẹ nhại lại. Thỉnh thoảng cố ý gõ sai xem con có nghe ra không.
Khi con gõ chưa khớp
Gõ chưa khớp là một phần của trò chơi, không phải thất bại. Vài cách giúp con:
- Gõ lại chậm hơn và nói "Nghe hết rồi hãy bắt đầu nhé."
- Chia nhịp dài thành hai nửa và tập từng nửa.
- Dùng lời để giữ nhịp: "bốp, bốp, nhanh-nhanh, bốp".
- Khen cả việc lắng nghe chứ không chỉ kết quả: "Hai tiếng nhanh con gõ đúng y luôn."
Không cần tính điểm. Phần lớn trẻ thích trò chơi hơn khi nhịp chỉ hơi khó một chút.
Vẽ nhịp lên giấy
Nhịp cũng ghi lại được mà không cần nốt nhạc hay chữ số. Vẽ một chấm to cho mỗi tiếng, chừa một khoảng trống cho mỗi chỗ nghỉ. Hai chấm nhỏ sát nhau là hai tiếng nhanh.
Vẽ một hàng chấm và nhờ con gõ theo. Rồi để con vẽ một nhịp cho bố mẹ gõ. Chuyển qua lại giữa âm thanh và hình vẽ là một bước nhỏ đầu tiên để đọc một quy luật, trong âm nhạc và ở những chỗ khác.
| Tuổi (ước chừng) | Thử gì |
|---|---|
| 4–5 | Ba bốn tiếng đều nhau; vỗ đùi; bố mẹ gõ, con nhại lại |
| 6–7 | Chỗ nghỉ và tiếng nhanh; trống nồi, trống hộp; nhịp theo tên người |
| 8–9 | Nhịp có hai ba âm thanh; quay lưng vào nhau; vẽ nhịp bằng chấm |
| 10 trở lên | Nhịp dài; to, nhỏ, nhanh, chậm; tự nghĩ nhịp cho người khác nhại lại |
Tuổi chỉ là ước chừng, mỗi trẻ một khác.
Trong Dologi, chủ đề Lắng nghe có những câu đố như "Dài và ngắn", trong đó con phân biệt tiếng kéo dài với tiếng ngắn. Nghe được một tiếng dài bao lâu cũng là một phần của nghe nhịp.
Tóm lại
- Bố mẹ vỗ một nhịp ngắn, con vỗ lại, và nhịp dài thêm từng tiếng một.
- Nồi, hộp, thìa và chai lắc thêm những âm thanh khác nhau để lắng nghe.
- Chỗ nghỉ, tiếng nhanh, to và nhỏ, ngồi quay lưng làm trò chơi khó hơn.
- Chấm to, chấm nhỏ giúp con vẽ nhịp và gõ theo hình trên giấy.
Đọc thêm: Cho con học nhạc có giúp học toán không? Nhịp điệu, quy luật và đếm