"Ngày xưa có một chú thỏ." "Chú thỏ sống trong một ngôi nhà có cánh cửa màu đỏ." "Một buổi sáng, mặt trời không chịu mọc…"
Trong trò kể chuyện nối tiếp, mỗi người thêm một câu rồi chuyền câu chuyện cho người kế bên. Không ai biết chuyện sẽ kết thúc thế nào, và đó là một nửa niềm vui. Trò chơi không cần thẻ, giấy hay màn hình, nên hợp với bữa cơm, chuyến xe hay mười phút cuối trước khi ngủ. Vì chỉ được thêm câu khớp với câu trước, ai cũng phải lắng nghe.
Cách chơi
- Ngồi thành vòng, hoặc chỉ cần thống nhất thứ tự: bố, rồi các con, rồi mẹ.
- Người đầu tiên mở đầu: "Ngày xưa…"
- Mỗi người thêm một câu tiếp nối câu trước.
- Đi hai hoặc ba vòng. Người cuối cùng của vòng cuối kết thúc câu chuyện.
Giữ mỗi lượt thật ngắn. Luật là một câu, không phải một đoạn. Lượt ngắn giúp câu chuyện trôi nhanh và trẻ nhỏ sớm được đến lượt lần nữa.
Bố mẹ nên mở đầu, và câu đầu tiên nên đơn giản, để ngỏ: một nhân vật và một nơi chốn là đủ. "Ngày xưa có một chú chim nhỏ sống trên ngọn cây cao" cho người kế tiếp nhiều thứ để kể tiếp.
Những luật giúp cả nhà lắng nghe
Khi cả nhà đã quen trò chơi, thêm một luật. Luật cho câu chuyện một chút thử thách, và khiến người chơi nghe kỹ hơn câu ngay trước lượt mình.
| Luật | Cách chơi |
|---|---|
| Câu nào cũng có con vật | Mỗi câu phải nhắc tới một con vật, mới hay đã có trong chuyện |
| May quá, tiếc quá | Các câu lần lượt bắt đầu bằng "May quá…" và "Tiếc quá…" |
| Mượn từ cuối | Câu của mình phải dùng lại từ quan trọng cuối cùng của câu trước |
| Đồ vật bí mật | Trước khi bắt đầu, chọn một đồ vật (cái ô) phải xuất hiện trước khi hết chuyện |
| Cấm "rồi thì" | Mỗi câu phải mở đầu theo một kiểu khác: "Bỗng nhiên", "Trong lúc đó", "Hôm sau" |
Mỗi lần một luật là đủ. Thỉnh thoảng để con chọn luật.
Vòng kể lại
Khi câu chuyện kết thúc, hỏi: "Ai kể lại được cả câu chuyện từ đầu?"
Kể lại là lúc con lắng nghe nhiều nhất. Con phải nhớ không chỉ câu của mình mà cả câu của mọi người, đúng thứ tự. Vài cách cho dễ hơn:
- Cùng kể lại, mỗi người nói lại câu của mình theo thứ tự.
- Để con nhỏ nhất kể trước, giúp bằng câu hỏi "Ai nói tiếp nhỉ?" thay vì nói luôn đáp án.
- Dùng ngón tay: mỗi câu một ngón, để con thấy mình đã kể tới đâu.
- Sau một câu chuyện hay, con có thể vẽ lại thành một dải ba bốn tranh.
Đừng biến vòng kể lại thành bài kiểm tra. Nếu ai quên một câu, người nói câu đó có thể gợi ý.
Khi câu chuyện chệch hướng
Kể chuyện nối tiếp không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Vài tình huống hay gặp:
- Mọi thứ thành chuyện ngớ ngẩn. Chuyện toàn xúc xích biết bay vẫn là một câu chuyện. Nếu nó quá lộn xộn, luật "may quá, tiếc quá" sẽ giúp chuyện có hình hài trở lại.
- Con nghĩ không ra. Đưa hai lựa chọn: "Chú thỏ mở cửa ra, hay trốn xuống gầm giường?"
- Một người nói lấn hết. Giữ đúng mỗi lượt một câu, cả với người lớn.
- Có người bỏ qua câu trước. Hỏi: "Câu đó khớp thế nào với ngôi nhà cửa đỏ nhỉ?" Rồi để người đó thử lại.
- Chuyện mãi không hết. Thống nhất số vòng trước khi bắt đầu.
| Tuổi (ước chừng) | Thử gì |
|---|---|
| 4–5 | Hai vòng; bố mẹ giúp bằng câu "Rồi sao nữa?"; kể lại với ngón tay và có người giúp |
| 6–7 | Ba vòng; một luật, như câu nào cũng có con vật; cùng kể lại chuyện đúng thứ tự |
| 8–9 | "May quá, tiếc quá" hoặc đồ vật bí mật; định trước kết thúc; tự kể lại một mình |
| 10 trở lên | Hai luật cùng lúc; kể theo một kiểu (cổ tích, chuyện bí ẩn); viết lại câu chuyện hay nhất |
Tuổi chỉ là ước chừng, mỗi trẻ một khác.
Trong Dologi, chủ đề Lắng nghe có những câu đố ngắn như "Nốt nào bị đổi?": con nghe một giai điệu hai lần và tìm nốt khác đi. Giống như kể chuyện nối tiếp, con phải nghe từng phần, không chỉ đoạn đầu.
Tóm lại
- Mỗi người thêm một câu, câu chuyện đi hai ba vòng.
- Mỗi lần một luật (câu nào cũng có con vật, may quá và tiếc quá) giúp mọi người nghe kỹ câu trước.
- Vòng kể lại ở cuối là lúc con lắng nghe nhiều nhất.
- Lượt ngắn, hai lựa chọn và số vòng định trước giúp trò chơi không bị đứt.
Đọc thêm: Kể chuyện bằng xúc xắc hình tự làm: tung ba khối, ghép một câu chuyện