"Nữa đi! Lần này ném cao hơn nhé!"
Trẻ biết ném từ rất sớm, nhưng bắt bóng thì lâu hơn nhiều. Muốn bắt được, con phải nhìn quả bóng từ lúc nó rời tay người ném, đoán xem nó sẽ rơi chỗ nào, rồi đưa cả hai tay tới đúng lúc. Chỉ trong một giây mà cần cả tập trung, canh thời điểm và phối hợp tay mắt.
Tin vui là việc này tập được ngay ngoài hành lang hay ngoài sân, với một quả bóng mềm và vài phút mỗi ngày. Bài này nói về cách chọn bóng, các bước tập từ lăn bóng tới bắt một tay, một cách đếm đơn giản để thấy con tiến bộ, và vài trò chơi để đổi mới.
Chọn quả bóng phù hợp
Quả bóng quyết định trò chơi khó hay dễ. Với trẻ mới tập, bóng nên to, mềm và bay chậm.
- Lúc đầu dùng bóng to và mềm: bóng vải, bóng xốp mềm hoặc bóng bơm hơi thổi không quá căng. Bóng dễ nhìn và không đau nếu lỡ trúng mặt.
- Dễ cầm: túi đậu nhỏ hoặc đôi tất cuộn tròn không nảy bật khỏi tay, rất hợp khi tập bắt một tay về sau.
- Bóng nhỏ và nảy hơn để sau: bóng cỡ quả bóng tennis chỉ dùng khi con đã bắt hai tay dễ dàng.
Trong nhà thì chỉ dùng bóng mềm, cất đồ dễ vỡ và chơi xa cửa kính, cầu thang.
Từ lăn bóng đến bắt bóng
Tập lần lượt theo các bước dưới đây, bước nào thấy dễ rồi mới sang bước sau.
- Lăn bóng. Ngồi đối diện nhau trên sàn, hai chân dang rộng, lăn bóng qua lại. Con tập nhìn quả bóng cho tới khi nó vào tay.
- Nảy bóng. Đứng cách nhau vài bước, đập bóng xuống sàn một lần để bóng nảy lên tới tay con. Cú nảy làm bóng chậm lại, con có thêm thời gian.
- Ôm bóng. Tung nhẹ một quả bóng to từ dưới lên, nhắm vào ngực. Con dùng cả hai cánh tay ôm bóng vào người.
- Bắt hai tay. Với quả bóng nhỏ hơn, con chỉ bắt bằng hai bàn tay, các ngón xòe ra như một cái bát.
- Bắt một tay. Bắt đầu bằng túi đậu, trước với tay con hay dùng để viết, sau đó tới tay kia.
Người ném tung bóng từ dưới lên, nhẹ, theo đường vòng cung, nhắm vào ngực con. Ném tốt là đã được một nửa cú bắt.
Mắt luôn nhìn theo bóng
Phần lớn những lần bắt trượt là do mắt rời khỏi quả bóng quá sớm. Vài mẹo giúp con:
- Tay sẵn sàng: trước mỗi lần ném, con giơ hai tay xòe ra trước ngực. Hỏi "Sẵn sàng chưa?" và chỉ ném khi tay con đã giơ lên.
- Gọi tên màu: dùng quả bóng có nhiều mảng màu. Khi bóng tới nơi, con nói màu nào đang quay về phía mình. Muốn nói được, con phải nhìn bóng cho tới khi bóng nằm trong tay.
- Tay mềm: chỉ cho con cách lùi tay lại một chút khi bóng chạm tay, như đang đỡ một quả trứng. Tay cứng thì bóng dễ bật ra.
- Nhìn chứ đừng đoán: về sau, thôi hỏi "Sẵn sàng chưa?" và đổi độ cao một chút, để con phải nhìn từng cú ném thay vì chờ một kiểu quen thuộc.
Đếm số lần bắt liền
Đếm biến buổi tập thành trò chơi.
- Cùng đếm to từng lần bắt. Bóng rơi thì đếm lại từ không. Bố mẹ ném, con bắt, hai người chung một điểm số.
- Luật lùi một bước: đánh dấu chỗ đứng trên sàn bằng một chiếc tất hoặc một mẩu băng dính. Con bắt liền năm lần thì lùi một bước. Để rơi bóng thì tiến lên một bước. Khoảng cách tăng đúng bằng tốc độ con tiến bộ.
- Kỷ lục của chính mình: ghi lại lượt bắt liền dài nhất trong ngày và thử vượt nó vào hôm sau, thay vì so sánh anh chị em với nhau.
Trò chơi để đổi mới
Khi con đã bắt chắc tay, mỗi lần đổi một điều:
- Vỗ tay rồi bắt: vỗ một cái khi bóng đang bay, rồi hai cái.
- Chỉ dùng tay yếu: bắt bằng tay con không dùng để viết.
- Một lần nảy: ném cao để bóng nảy một lần rồi mới bắt.
- Bắt bóng nói từ: mỗi lần ném, người ném nói một nhóm (con vật, hoa quả, màu sắc), người bắt bắt xong thì nói một từ trong nhóm đó. Vừa nghĩ vừa vận động khó hơn ta tưởng.
- Bắt bóng dội tường: khi chơi một mình, ném nhẹ bóng vào một bức tường ngoài trời rồi bắt khi bóng dội lại.
Khi con thấy bắt bóng khó
Nhiều trẻ nhỏ nhắm mắt hoặc quay mặt đi khi bóng bay tới. Đó là phản xạ tự nhiên, không phải con nhút nhát.
- Quay lại dùng bóng to hơn, mềm hơn, chậm hơn, thậm chí một chiếc khăn voan rơi lơ lửng thật chậm.
- Đứng gần hơn và ném nhẹ hơn.
- Khen việc nhìn, không chỉ khen việc bắt được: "Con nhìn theo bóng suốt từ đầu tới cuối đấy!"
- Mỗi lần tập ngắn thôi, dừng khi con vẫn còn đang vui.
Mỗi trẻ biết bắt bóng ở một độ tuổi rất khác nhau. Nếu băn khoăn về khả năng phối hợp hay thị lực của con, bố mẹ nên hỏi giáo viên hoặc bác sĩ.
| Tuổi ước chừng | Thử gì |
|---|---|
| 3–4 | Lăn bóng trên sàn; nảy bóng một lần rồi bắt; ôm một quả bóng to và mềm |
| 5–6 | Bắt hai tay ở khoảng cách gần; cùng đếm số lần bắt tới mười |
| 7–8 | Bắt một tay bằng túi đậu; luật lùi một bước; vỗ tay rồi bắt |
| 9 trở lên | Bắt bằng tay yếu; bắt bóng nói từ; bắt bóng dội tường; ném cho trẻ nhỏ hơn bắt |
Mốc tuổi chỉ là ước chừng, mỗi trẻ một khác.
Trong Dologi, chủ đề Tập trung có những câu đố như "Nhìn theo cốc": các chiếc cốc đổi chỗ cho nhau, con dõi mắt theo chiếc cốc đang giấu đồ vật. Đó cũng là điều bắt bóng đòi hỏi: nhìn theo một vật đang chuyển động cho tới tận cuối.
Tóm lại
- Bắt bóng rèn cho mắt, cách canh thời điểm và hai bàn tay cùng phối hợp.
- Bắt đầu với bóng to, mềm, bay chậm; tập dần từ lăn, nảy, ôm bóng tới bắt hai tay rồi một tay.
- Tay sẵn sàng và gọi tên màu giúp mắt con không rời quả bóng.
- Đếm số lần bắt liền, bắt liền năm lần thì lùi một bước, và chỉ so với kỷ lục của chính mình.
Đọc thêm: Giữ bóng bay không chạm đất: trò vui rèn tập trung