Chiếc vòng rời tay, chao đảo trong không trung rồi rơi trúng cọc. Hoặc không trúng, và con lập tức đòi ném lại.
Ném vòng là trò quen thuộc ở hội chợ, và rất dễ làm tại nhà. Trò chơi rèn cho tay và mắt phối hợp với nhau, lại có sẵn phần toán: mỗi chiếc vòng trúng cọc được tính điểm, và điểm thì phải cộng lại. Trong đó còn ẩn một bài học nhỏ về sự mạo hiểm.
Làm đồ chơi
Vòng. Cắt bỏ phần giữa của đĩa giấy là có những chiếc vòng nhẹ, không làm vỡ thứ gì. Vòng bằng dây thừng to dán băng dính thành hình tròn, hoặc vòng cắt từ thùng các-tông cũng dùng được. Năm chiếc vòng là đủ.
Cọc. Dùng những thứ tự đứng được:
- chai nhựa có ít nước hoặc cát ở đáy,
- giá để cuộn giấy lau bếp,
- một chiếc ghế đẩu lật ngược, thế là có luôn bốn cọc.
Vạch ném. Một dải băng dính trên sàn. Bắt đầu ở gần, cách cọc gần nhất khoảng ba bước dài.
Dựng ba cọc thành một hàng dọc, cái nọ sau cái kia: gần, giữa và xa.
Cách chơi và tính điểm
Mỗi lượt, người chơi ném năm chiếc vòng. Vòng chỉ được tính khi lọt hẳn vào cọc.
| Cọc | Điểm |
|---|---|
| Gần | 1 |
| Giữa | 2 |
| Xa | 3 |
Hãy đánh dấu số điểm trên mỗi cọc bằng chấm tròn, như trên bìa bài, để trẻ chưa đọc được số vẫn tính điểm được.
Sau năm chiếc vòng, cộng điểm của lượt đó. Hai vòng vào cọc gần và một vòng vào cọc xa là 1 + 1 + 3 = 5. Ghi lại bằng vạch đếm hoặc con số, chơi bốn năm lượt rồi tính tổng.
Trẻ lớn hơn sẽ sớm nhận ra lối tắt: ba vòng vào cọc giữa là ba lần hai, tức 3 × 2 = 6.
Chắc ăn hay mạo hiểm?
Đây là câu hỏi biến trò ném thành trò nghĩ: "Con nên nhắm vào cọc nào?"
Cọc gần thì dễ nhưng ít điểm. Cọc xa nhiều điểm nhưng khó trúng. Phần lớn trẻ cứ thế nhắm cọc xa. Hãy gợi ý con làm một thí nghiệm.
- Ném mười vòng vào cọc gần và đếm số lần trúng.
- Ném mười vòng vào cọc xa và đếm số lần trúng.
- Tính điểm của mỗi bên.
Giả sử con trúng cọc gần bảy lần và trúng cọc xa hai lần. Vậy là 7 điểm so với 6 điểm, nên lúc này chiếc cọc "chán ngắt" lại thắng. Tháng sau, khi con ném chuẩn hơn, đáp án có thể đổi.
Ở đây trẻ phát hiện hai điều: phần thưởng lớn chẳng đáng bao nhiêu nếu hiếm khi đạt được, và mình có thể biết điều đó bằng cách thu vài con số thay vì đoán.
Chỉnh độ khó
| Để dễ hơn | Để khó hơn |
|---|---|
| Dời vạch lại gần | Dời vạch ra xa |
| Vòng to hơn | Vòng nhỏ hơn |
| Các cọc cách xa nhau | Các cọc sát nhau, vòng dễ bật ra |
| Dùng cả hai tay | Dùng tay không thuận |
| Tuổi ước chừng | Nên thử |
|---|---|
| 4–5 | Một cọc, đứng gần; đếm số lần trúng trong năm lần ném |
| 6–7 | Ba cọc 1, 2 và 3 điểm; cộng điểm một lượt; vạch đếm |
| 8–9 | Thí nghiệm chắc ăn hay mạo hiểm; cộng dồn qua năm lượt |
| Từ 10 | Mỗi màu vòng một số điểm khác nhau; tính xem cần đúng bao nhiêu điểm nữa để thắng |
Mốc tuổi chỉ là ước chừng, mỗi trẻ một khác.
Chơi cùng nhau
- Mỗi người một vạch. Trẻ nhỏ ném từ gần hơn, người lớn đứng xa hơn.
- Điểm chung của cả đội. Cộng điểm của mọi người và cố vượt tổng điểm cả nhà hôm qua.
- Ai ném thì đi nhặt vòng. Trò chơi không bị ngắt quãng, và ai cũng được đi lại một chút.
Trong Dologi, chủ đề Toán học có các câu đố ngắn bằng hình về đếm, so sánh và cộng những số lượng nhỏ. Chúng đi rất hợp với những trò như thế này, nơi con số đến từ chính việc con vừa làm.
Tóm lại
- Vòng từ đĩa giấy và chai làm cọc là đủ cho trò ném vòng.
- Cọc gần 1 điểm, cọc giữa 2 điểm, cọc xa 3 điểm: cộng điểm năm vòng mỗi lượt.
- Thử "chắc ăn hay mạo hiểm" bằng mười lần ném vào mỗi cọc rồi so điểm.
- Chỉnh khoảng cách, cỡ vòng và tay ném để trò chơi luôn vừa đủ khó.