Một bộ tranh ghép mua sẵn có số mảnh cố định. Lúc đầu nó quá khó, vài tuần thì vừa sức, rồi sau đó dễ mãi mãi.
Bộ tự làm thì lớn lên cùng con. Bạn quyết định bức tranh, số mảnh và kiểu đường cắt, và khi nó thành quá dễ thì cắt mỗi mảnh làm đôi. Tất cả những gì cần có là một mặt của chiếc hộp cũ.
Cần chuẩn bị gì
- Bìa phẳng. Một mặt của hộp giao hàng, hoặc loại bìa mỏng hơn của hộp ngũ cốc, dễ cắt hơn.
- Một bức tranh. Con vẽ thẳng lên bìa, hoặc dán lên đó một bức vẽ hay một tấm ảnh.
- Kéo và bút chì.
- Một chiếc phong bì để đựng các mảnh.
Bốn bước
- Vẽ kín cả tấm bìa. Những mảng to, rõ, khác màu nhau là tốt nhất. Một khoảng trời trống rộng sẽ cho ra những mảnh trông giống hệt nhau.
- Lật tấm bìa lại và kẻ đường cắt ở mặt sau bằng bút chì.
- Cắt. Bìa dày thì người lớn cắt. Bìa mỏng là dịp tốt để con tập dùng kéo.
- Đánh dấu mặt sau của mọi mảnh bằng cùng một chấm màu, để hai bộ tranh không bao giờ bị lẫn vào nhau.
Bao nhiêu mảnh, cắt kiểu gì
| Tuổi ước chừng | Số mảnh | Đường cắt |
|---|---|---|
| 4–5 | 4 đến 6 | Cắt thẳng thành các ô vuông hoặc các dải |
| 6–7 | 8 đến 12 | Cắt thẳng nhưng xiên, thành hình tam giác và hình bốn cạnh |
| 8–9 | 15 đến 20 | Cắt lượn sóng |
| Từ 10 | 25 trở lên | Con tự tính đường cắt và làm tranh ghép cho người khác |
Mốc tuổi chỉ là ước chừng, mỗi trẻ một khác. Số mảnh phù hợp là số mà con phải cố một chút mới ghép xong.
Giúp con mà không nói hộ
Ghép tranh là luyện xoay hình trong đầu và nhìn ra một phần nhỏ thuộc về chỗ nào trong toàn bức tranh. Chỉ tay vào đúng chỗ là lấy mất phần việc ấy của con, nên hãy hỏi.
- "Những mảnh nào có cạnh thẳng? Chúng nằm ở đâu?"
- "Mảnh này có một chút màu vàng. Còn chỗ nào có màu vàng nữa?"
- "Đường này dừng ở mép mảnh. Nó chạy tiếp sang mảnh nào?"
- "Con thử xoay nó xem. Xoay kiểu khác có khớp hơn không?"
Mép trước, rồi màu, rồi những đường chạy từ mảnh này sang mảnh kia: thứ tự ấy là một chiến lược con dùng được với mọi bộ tranh ghép.
Năm cách đổi mới trò chơi
| Cách chơi | Điều gì thay đổi |
|---|---|
| Các dải có chấm | Cắt tranh thành sáu dải dọc và vẽ từ một đến sáu chấm ở chân mỗi dải. Xếp các chấm theo thứ tự là thành bức tranh |
| Không xem trước | Ghép mà chưa từng thấy bức tranh hoàn chỉnh |
| Phá kỷ lục của mình | Bấm giờ, trộn các mảnh rồi thử lại |
| Trộn hai bộ | Chia các mảnh theo chấm màu ở mặt sau trước, rồi mới ghép từng bộ |
| Con là người làm | Con vẽ, tính đường cắt rồi đưa bộ tranh cho bạn ghép |
Cách cuối dạy được nhiều nhất. Trẻ tự làm tranh ghép sẽ sớm nhận ra điều gì làm nó khó: các mảnh cùng hình dạng và những mảng lớn một màu.
Trong Dologi, câu đố "Trượt ô ghép hình" cắt một bức tranh thành các mảnh trên những bàn từ 2 x 2 đến 3 x 3, và con trượt các mảnh về đúng chỗ. Cũng là cách nghĩ đi từ các phần đến toàn bộ bức tranh.
Tóm lại
- Một mặt hộp cũ, một bức tranh và chiếc kéo là đủ cho một bộ tranh ghép.
- Chọn số mảnh và kiểu đường cắt cho vừa sức con, và cắt đôi các mảnh khi đã dễ.
- Giúp con bằng câu hỏi về mép, màu và những đường chạy tiếp, đừng chỉ tay.
- Để con làm một bộ cho bạn ghép và tự tìm ra điều gì làm tranh ghép khó.