Những ngày đầu kỳ nghỉ thật tuyệt. Sang tuần thứ hai, nhiều phụ huynh nghe "Con chán quá!" vài lần mỗi ngày. Bạn không cần một thời khóa biểu kín mít để mùa hè trọn vẹn. Một nhịp tuần nhẹ nhàng với vài ý tưởng cho mỗi ngày thường đủ để con luôn tò mò, vận động và suy nghĩ, mà vẫn còn nhiều thời gian nghỉ ngơi và chơi tự do.
Vài nguyên tắc
- Có nhịp, không cần thời khóa biểu. Một ngày có hình dạng dễ đoán (sáng ra ngoài, sau bữa trưa làm việc yên tĩnh, tối đọc sách) hiệu quả hơn kế hoạch từng giờ.
- Kết hợp bốn kiểu thời gian: vận động, làm đồ, suy nghĩ và nghỉ ngơi.
- Được phép chán. Chút buồn chán thường khiến trẻ tự nghĩ ra trò chơi của mình.
- Thỉnh thoảng để con chọn. Đưa ra hai ba ý và để con quyết định.
- Ngắn cũng được. Hai mươi đến ba mươi phút cho một hoạt động tập trung là đủ với trẻ nhỏ.
- Lên kế hoạch cho màn hình thay vì cấm hẳn. Thống nhất lúc nào và bao lâu, để màn hình không lấp mọi khoảng trống.
Lịch tuần với chủ đề cho mỗi ngày
Có thể dùng cùng một lịch mỗi tuần và thay đổi các hoạt động bên trong.
| Ngày | Chủ đề | Gợi ý |
|---|---|---|
| Thứ Hai | Xây và làm đồ | Nhà bằng thùng các-tông, tháp khối, gấp giấy, dựng "lều" dưới gầm bàn |
| Thứ Ba | Ngày của con số | Nấu ăn cùng nhau và đong đếm, chơi bán hàng bằng tiền thật, đếm đồ vật khi đi dạo |
| Thứ Tư | Nghe và vận động | Tự làm nhạc cụ đơn giản, trò chơi nhịp, nhảy theo nhạc rồi dừng, nghe âm thanh ngoài trời |
| Thứ Năm | Thiên nhiên và quan sát | Nhặt lá rồi phân loại, ngắm côn trùng, tìm điểm khác nhau giữa hai cái cây |
| Thứ Sáu | Câu đố và trò chơi | Trò chơi bàn cờ, chơi bài, câu đố logic, truy tìm kho báu theo gợi ý |
| Thứ Bảy | Đi chơi | Công viên, chợ, bảo tàng; để con đọc bản đồ hay chọn đường |
| Chủ Nhật | Gia đình và nghỉ ngơi | Chơi tự do, bữa sáng thong thả, cùng xem lại ảnh hay tranh vẽ trong tuần |
Một ngày có thể trông như thế nào
- Buổi sáng: ra ngoài khi trời còn mát, rồi ăn nhẹ.
- Gần trưa: hoạt động theo chủ đề của ngày, 20 đến 40 phút.
- Sau bữa trưa: giờ yên tĩnh: sách, vẽ, truyện nói hoặc đơn giản là nghỉ.
- Buổi chiều: chơi tự do, chơi với bạn, chơi nước, phụ giúp việc nhỏ.
- Buổi tối: cùng đọc sách và kể vài câu về điều vui nhất trong ngày.
Dự án hè kéo dài vài tuần
Dự án cho con điều để mong chờ và lý do để lên kế hoạch, đo đạc, so sánh theo thời gian.
- Nhật ký hè. Mỗi ngày một bức vẽ hay vài chữ. Cuối hè, con có một cuốn sách về kỳ nghỉ của mình.
- Trồng cây. Gieo hạt đậu hay rau thơm, tưới nước, mỗi tuần đo bằng một dải giấy rồi so sánh.
- Thành phố các-tông. Mỗi tuần thêm một công trình: trường học, cửa hàng, nhà ga. Vẽ đường và bản đồ.
- Bảo tàng tại gia. Sưu tầm đá, vỏ ốc hay lá cây, chia nhóm và viết nhãn nhỏ.
- Sổ công thức gia đình. Mỗi tuần chọn một món, cùng nấu và vẽ lại thành quả.
Đôi lời về màn hình
Màn hình là một phần kỳ nghỉ của nhiều gia đình, và điều đó ổn khi nó có chỗ rõ ràng. Vài gợi ý:
- Thống nhất thời gian từ trước, ví dụ sau giờ yên tĩnh, thay vì mặc cả cả ngày.
- Ưu tiên chủ động hơn thụ động. Một ứng dụng sáng tạo hay trò chơi giải đố đòi hỏi con nhiều hơn một chuỗi video không dứt.
- Ở gần và trò chuyện về những gì con đang làm.
Một buổi giải đố ngắn mỗi ngày trong Dologi có thể là một trong những khoảnh khắc "suy nghĩ", bên cạnh rất nhiều giờ chơi không màn hình.
Giữ sự linh hoạt
Có những ngày kế hoạch không thành: trời mưa, ai đó mệt, bạn bè ghé chơi. Không sao cả. Mục tiêu không phải lấp kín từng giờ, mà là để mùa hè có đủ vận động, làm đồ, suy nghĩ và nghỉ ngơi, theo nhịp hợp với gia đình bạn.
Tóm lại
- Dùng một nhịp nhẹ nhàng thay vì thời khóa biểu cứng, và thỉnh thoảng để con được chán.
- Mỗi ngày trong tuần một chủ đề giúp việc lên kế hoạch dễ dàng: xây dựng, con số, âm nhạc, thiên nhiên, câu đố, đi chơi, nghỉ ngơi.
- Dự án hè như nhật ký, trồng cây hay thành phố các-tông giữ sự tò mò trong nhiều tuần.
- Cho màn hình một chỗ rõ ràng và giữ thật nhiều thời gian chơi tự do.
Đọc thêm: Con dùng điện thoại bao lâu là vừa, và chọn app học thế nào cho an toàn?.