หาแบบรูปรอบตัว: ทำไมเด็ก ๆ ชอบ "ต่อไปคืออะไร?"

แดง น้ำเงิน แดง น้ำเงิน … ต่อไปคืออะไร? แม้แต่เด็กเล็กมาก ๆ ก็ตาเป็นประกายเมื่อทายถูก การมองเห็นแบบรูปเหมือนได้ค้นพบความลับ เมื่อเห็นกติกาแล้วก็รู้ล่วงหน้าว่าจะเกิดอะไรขึ้น ความรู้สึกนั้นคือจุดเริ่มต้นของทักษะที่เด็กจะใช้ในคณิตศาสตร์ การอ่าน ดนตรี และชีวิตประจำวัน

แบบรูปคืออะไร?

แบบรูปคือสิ่งที่ ซ้ำหรือเปลี่ยนไปตามกติกา ตัวอย่างเช่น

แบบรูปซ้ำ: แดง น้ำเงิน แดง น้ำเงิน (AB) ปรบ ปรบ กระทืบ (AAB) วงกลม สี่เหลี่ยม สามเหลี่ยม (ABC)
แบบรูปที่เพิ่มขึ้น: บล็อกหนึ่งก้อน สองก้อน สามก้อน บันไดที่สูงขึ้นทีละขั้น
แบบรูปในเสียงและการเคลื่อนไหว: จังหวะของเพลง ท่าเต้น
แบบรูปตามเวลา: วันในสัปดาห์ เช้า บ่าย เย็น ฤดูกาล
แบบรูปของจำนวน สำหรับเด็กโต: 2, 4, 6, 8 หรือ 5, 10, 15, 20

ทำไมแบบรูปจึงสำคัญ

คาดเดา ถ้ารู้กติกาก็เดาสิ่งต่อไปได้ การคาดเดาแล้วตรวจสอบคือหัวใจของการใช้เหตุผล
คณิตศาสตร์ การนับทีละสองทีละห้า สูตรคูณ จำนวนคู่จำนวนคี่ และรูปทรงหลายอย่างล้วนอาศัยแบบรูป
การอ่าน สัมผัสคล้องจองและเสียงที่ซ้ำกันช่วยให้เด็กสังเกตว่าคำประกอบขึ้นอย่างไร
ดนตรีและการเคลื่อนไหว จังหวะคือแบบรูปที่ได้ยินและรู้สึกได้
ความรู้สึกปลอดภัย กิจวัตรประจำวันก็เป็นแบบรูป เด็กจะสงบขึ้นเมื่อรู้ว่าหลังอาหารเย็นจะเกิดอะไรขึ้น

แบบรูปที่หาได้ในบ้าน

เสื้อผ้าและผ้า: ลายทางบนเสื้อยืด ลายตารางบนผ้าปูโต๊ะ ลายจุดบนถุงเท้า
กระเบื้อง รั้ว และราวบันได: มักเป็นลายซ้ำที่ชี้ให้ดูได้ระหว่างเดินเล่น
เพลงเด็ก: หลายเพลงร้องท่อนเดิมซ้ำ
สัปดาห์: "วันนี้วันจันทร์ หลังวันจันทร์คือวันอะไร?"
ธรรมชาติ: กลีบดอกไม้ ใบไม้ที่เรียงตามกิ่ง ลายทางบนแมลงบางชนิด
อาหาร: เรียงกล้วยกับแอปเปิลหั่นชิ้นบนจานให้เป็นแบบรูป แล้วกินแบบรูปนั้นด้วยกัน

เกมฝึกทักษะทีละขั้น

ต่อไปคืออะไร? เรียงของเป็นแบบรูปง่าย ๆ (ช้อน ส้อม ช้อน ส้อม) แล้วถามว่าต่อไปคืออะไร เริ่มจาก AB แล้วค่อยไป ABB และ ABC
หาที่ผิด ทำแบบรูปที่มีชิ้นหนึ่งวางผิด แล้วให้ลูกหาให้เจอ
ตาลูกสร้างบ้าง ให้ลูกคิดแบบรูปให้คุณเรียงต่อ การอธิบายกติกาของตัวเองยากกว่า และมีประโยชน์กว่า การเรียงต่อแบบรูปของคนอื่น
แบบรูปด้วยร่างกาย ปรบ ปรบ กระโดด ปรบ ปรบ กระโดด เด็กรู้สึกถึงกติกาด้วยทั้งตัว
ตึกที่สูงขึ้น ต่อตึกหนึ่ง สอง สามก้อน "ตึกต่อไปจะมีกี่ก้อน?"
กติกาเดียวกัน ของต่างกัน (สำหรับเด็กโต) เปลี่ยน แดง น้ำเงิน แดง น้ำเงิน เป็น ปรบ กระทืบ ปรบ กระทืบ การเห็นว่าแบบรูปสองแบบที่ต่างกันมีกติกาเดียวกัน คือก้าวสำคัญของการคิดเชิงนามธรรม

ชนิดของแบบรูป	ตัวอย่าง	มักเหมาะราว
AB	แดง น้ำเงิน แดง น้ำเงิน	4–5 ปี
AAB, ABC	ปรบ ปรบ กระทืบ / วงกลม สี่เหลี่ยม สามเหลี่ยม	5–6 ปี
เพิ่มขึ้น	1 ก้อน 2 ก้อน 3 ก้อน	6–7 ปี
สองลักษณะพร้อมกัน	ใหญ่แดง เล็กน้ำเงิน ใหญ่แดง เล็กน้ำเงิน	7–8 ปี
แบบรูปจำนวน	3, 6, 9, 12	8–10 ปี

อายุเป็นเพียงแนวทางคร่าว ๆ เด็กแต่ละคนมีจังหวะของตัวเอง

คุยเรื่องกติกา

ส่วนที่มีค่าที่สุดของเกมแบบรูปไม่ใช่คำตอบ แต่คือคำอธิบาย

ถามว่า "รู้ได้ยังไง?" แทนที่จะพูดแค่ "ถูกแล้ว!"
ยอมรับ คำตอบมากกว่าหนึ่งแบบ ถ้าลูกอธิบายกติกาอื่นที่ใช้ได้เหมือนกัน
ใช้คำว่า "ซ้ำ" "เพิ่มขึ้น" "ถัดไป" และ "ทุกครั้ง"
ถ้าลูกเดาผิด ให้กลับไปเริ่มต้นด้วยกัน "ลองพูดออกเสียงนะ แดง น้ำเงิน แดง น้ำเงิน…"

ใน Dologi หัวข้อแบบรูปมีปริศนาสั้น ๆ แบบ "ต่อไปคืออะไร?" ตั้งแต่สีที่ซ้ำง่าย ๆ ไปจนถึงลำดับที่หมุนหรือเพิ่มขึ้น เป็นส่วนเสริมสนุก ๆ หลังจากช่วยกันหาแบบรูปในบ้านแล้ว

สรุป

แบบรูปคือสิ่งที่ซ้ำหรือเปลี่ยนไปตามกติกา ทั้งในรูปทรง เสียง การเคลื่อนไหว เวลา และจำนวน
แบบรูปช่วยให้เด็กคาดเดา นับ อ่าน และรู้สึกมั่นคงกับกิจวัตร
เริ่มจากแบบรูป AB ง่าย ๆ แล้วค่อยไปสู่แบบรูปที่เพิ่มขึ้นและแบบรูปจำนวน
ให้ลูกอธิบายกติกาและคิดแบบรูปของตัวเอง

อ่านเพิ่มเติม: การคิดอย่างมีเหตุผลคืออะไร และทำไมควรเริ่มฝึกตั้งแต่ 4 ขวบ